Madde Detay

Elem Şah Hüdakeremî, 1354/1975 yılında Hemedan vilayetine bağlı Rezen ilçesinin Boğratı bölgesindeki Baba Nezer köyünde doğmuştur. Babasının adı Muhammed Veli, annesinin adı Gülzar’dır. Dört kız çocuk babasıdır. İlkokul düzeyinde yedi yıl süren örgün eğitim sayesinde okuma yazma öğrenmiş, geçimini ise büyük ölçüde tarımsal faaliyetlerden sağlamaktadır. Aile içinde geleneği sürdüren bir diğer isim, kardeşi Âşık Kurban Şah’tır. Bu nedenle Hüdakeremî ailesi, Rezen havzasında âşıklık geleneğini hâlen taşıyan ender ailelerden biri olarak öne çıkar.

Elem Şah’ın âşıklığa yönelmesinde belirleyici olan unsur, eşine duyduğu yoğun sevgi ve bağlılıktır. Bu duygusal zemin, onu hikâye ve türkü gibi sözlü kültür ürünlerine yaklaştırmış, zamanla bu ilgi, geleneksel icra repertuvarına ve makam bilgisine hâkim bir sanatkâr kimliğine dönüşmüştür. Âşık Elem Şah, mesleki icralarına 1368/1989 yılında başlamıştır. Ancak klasik çizgide bir ustanın yanında mektep çıraklığı yapmamış, geleneğe dair bilgisini büyük ölçüde modern kitle iletişim araçları üzerinden edinmiştir. Özellikle Âşık Sohbet Tahirî ve Âşık Han Mirza’ya ait ses kasetlerini dinleyerek hem makam sistemine hem de anlatı kurgusuna dair bilgisini derinleştirmiştir. Buna ek olarak çeşitli âşık kitaplarını okuyarak anlatı ve şiir formasyonunu geliştirmiş, doğrudan bir usta yanında bulunmamış olsa da geleneğin manevi usta anlayışı doğrultusunda Âşık Han Mirza’yı kendisine rehber kabul etmiştir.

Âşık Elem Şah, yaklaşık son on yıldır âşıklığı mesleki ölçekte, başka bir deyişle profesyonel bir zeminde sürdürmektedir. Toylar, sünnet törenleri, dost meclisleri ve yalnızca âşıkların katıldığı özel icra toplantıları, onun başlıca sahne alanlarını oluşturur. Faaliyet sahası köy ölçeğiyle sınırlı değildir; Tahran, Kum, Save, Zencan, Kazvin, Hemedan, Çubinder, Mahdeşt ve Keydar gibi pek çok merkezde programlara katılarak geniş bir coğrafyada dinleyiciyle buluşmuştur.

Elem Şah ile kardeşi Âşık Kurban Şah, yılda ortalama yetmiş kadar toy programına iştirak etmektedir. Bu programlarda tef çalan isim Elem Şah’tır, Kurban Şah ise kimi zaman çöğür, kimi zaman tar ile eşlik eder. Balaban icrasında Üstat Memmed Zemanî’nin de katılmasıyla ortaya çok sesli, katmanlı bir müzikal yapı çıkar. Ücretlendirme bakımından, köylerdeki icralardan genellikle sekiz yüz bin tümen, şehir merkezlerindeki programlardan ise yaklaşık bir milyon tümen gelir elde etmektedirler.

Âşık Elem Şah’ın anlatı repertuvarında Behram ile Gülendam, Garip ile Şahsenem, Kelbi ile Huruzat, Kerem ile Aslı, Köroğlu’nun Tokat Seferi, Kurban Han, Memmed Beycan Sövdeger, Seyidi ile Peri, Şirin ile Birçek, Tufarganlı Abbas ile Gülgez ve Verege ile Gülşah gibi halk hikâyeleri bulunmaktadır. Makam bilgisi de en az anlatı dağarcığı kadar geniştir. İcralarında başvurduğu temel makamlar şunlardır: Bütün Şikeste, Dayıcan, Dübeytî, Elyatı, Geraylı, Hacilî, Han Ayvaz, Heşterî/Osmanlı, Koba, Köroğlu, Maran, Mihreban, Neynim Kerem, Rudbar, Tahir Mirza, Yanık Kerem, Yorgun Kerem ve Zergerî.