Madde Detay

Murteza Zemanî, 1354/1975 yılında Hemedan vilayetinin Rezen ilçesine bağlı Boğratı bölgesindeki Çormak köyünde dünyaya gelmiştir. Yedi yıllık temel eğitim sonunda okuryazarlık kazanmış, 1371/1992 yılında evlenmiş ve bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Âşıklık mesleğini icra etmenin yanı sıra çiftçilik ve şoförlük yaparak ailesinin geçimini temin etmektedir.

Zemanî, âşıklık geleneğinin saygı gördüğü bir kültürel çevrede yetişmiştir. Babası Seyfullah Bey’in şiir söylemesi ve balaban çalması, onun çocukluk döneminden itibaren bu sanata yakınlık duymasını sağlamıştır. Aile içinde müzikle ilgilenen bir diğer kişi olan kardeşi Memmed Zemanî, toy meclislerinde balaban ve zurna çalarak âşıklara eşlik etmektedir. Bu tablo Murteza Zemanî’nin sanatçı kimliğinin oluşumunda aile ortamının belirleyici rolünü açıkça göstermektedir.

Sanat hayatına on beş on altı yaşlarındayken adım atan Murteza Zemanî, usta-çırak geleneği çerçevesinde Âşık Ekber’in yanında yetişmiştir. Ayrıca Âşık Sohbet’ten de mesleğe dair çeşitli bilgiler edinmiş, özellikle hikâye dağarcığını âşık kasetlerinden yararlanarak genişletmiştir. Yirmili yaşlarından itibaren tar çalmayı yine Âşık Ekber’in rehberliğinde öğrenmiş, ilk enstrümanı olan balabandan sonra tar ve çöğürü de başarıyla icra etmeye başlamıştır.

Âşık Murteza Zemanî, başlıca icralarını sünnet törenleri, dost meclisleri ve toylarda gerçekleştirmektedir. Bu ortamlarda çoğunlukla Memmed Zemanî ve Musa Muhammedî ile kurduğu üçlü saz heyetiyle sahneye çıkmaktadır. Söz konusu toplulukta Murteza Zemanî tar, Memmed Zemanî balaban ve zurna, Musa Muhammedî ise davul icra etmektedir. Sanatçı, Tahran, Zencan, Kum ve Hemedan gibi farklı bölgelerde toy meclislerine katılmış, bu programlardan üç yüz ila dört yüz bin tümen arasında değişen ücretler elde etmiştir. Ayrıca İsteriyo Ahmedî Müzikevi tarafından yayımlanan, halk hikâyelerine ait türkü kayıtlarını içeren kaset ve CD çalışmaları da bulunmaktadır.

Murteza Zemanî; Kerem ile Aslı, Heste Kasım, Şah İsmail, Şirin ile Birçek, Tilim Han ve Tufarganlı Abbas ile Gülgez gibi halk hikâyelerinin manzum bölümlerine hâkimdir. İcra ettiği müzikal havalar arasında ise Bütün Şikeste, Yarım Şikeste/Mulam Şikeste, Çerrah, Dayıcan, Koba, Maran, Mihreban ve Şahseven gibi geleneksel makamlar yer almaktadır.