Madde Detay

Maşallah Resam, 1310/1931 yılında Hemedan vilayetinin Kebudrahang ilçesine bağlı Gültepe bölgesindeki Güzel Abdal köyünde dünyaya gelmiştir. Okuryazarlığı bulunmayan âşık, hayatı boyunca yalnızca âşıklıkla meşgul olmuş, bunun dışında başka bir mesleğe yönelmemiştir. Henüz on iki yaşında iken evlenmiş, eşi Hedige Hanım’ı 1392/2013 yılında kaybetmiştir. Beşi erkek, beşi kız olmak üzere on çocuğu vardır. Babasının adı Can Muhammed, annesinin adı ise Suna’dır. Aile geleneği içerisinde âşıklık sanatı kuşaklar boyunca sürdürülmüş, büyükbabası Ağayar Resam, zurna ustası olan babası Can Muhammed Resam, ağabeyi Kulam Hüseyin Resam ve kardeşi Murşid Ali de âşıklık mesleğini icra etmişlerdir.

Sanat hayatına çok küçük yaşlarda adım atan Maşallah Resam, yaklaşık on iki yaşlarındayken balaban ve zurna gibi nefesli çalgıları çalarak toy meclislerinde görünmeye başlamıştır. Yaklaşık yetmiş yıllık bir icra geçmişine sahip olan âşık, belirli bir dönem ağabeyi Kulam Hüseyin Resam ile sahne almıştır. Bu ortak icralarda Maşallah Resam balaban çalmış, ağabeyi ise çöğürle eşlik etmiştir. Ayrıca Âşık Han Mirza, Âşık El Memed ve Âşık Metleb Ali gibi usta isimlerle de aynı meclislerde yer almış; Tebriz, İsfahan, Kum, Tahran ve Hemedan başta olmak üzere İran’ın farklı bölgelerinde icralar gerçekleştirmiştir.

İleri yaşı sebebiyle günümüzde ancak yakın akrabalarının ve dostlarının düzenlediği toylara katılabilen Maşallah Resam, geçmişte toy meclislerinin yanı sıra doğum günleri, sünnet merasimleri, resmî ve dinî törenler ile dost meclislerinde de sıkça sahneye çıkmıştır. Toy icralarından ortalama beş yüz bin tümen civarında bir gelir elde ettiği, katıldığı resmî programlarda ise çeşitli takdirname ve para ödülleriyle onurlandırıldığı ifade edilmektedir. İcra bağlamına göre çöğür, balaban, tef, davul ve zurna gibi farklı enstrümanlar kullanmıştır.

Âşıklık geleneğinin temel taşıyıcı unsurlarından usta-çırak ilişkisi doğrultusunda sanatını sürdüren Maşallah Resam, Âşık Rahman Ali ve Âşık Sefer Ali adlı iki yetkin çırağın yetişmesinde etkili olmuştur. Bu çıraklarına makam bilgisi, çalgı icrası ve mesleğe dair pratik tecrübelerini sistematik biçimde aktarmıştır.

Maşallah Resam; Garip ile Şahsenem, Heste Kasım, Kerem ile Aslı, Mahmud ile Nigar, Seyidi ile Peri, Şah İsmail, Tilim Han ve Tufarganlı Abbas gibi halk hikâyelerinin manzum kısımlarını, babası ve ağabeyinden meşk yoluyla öğrenmiştir.

Çöğür eşliğinde icra ettiği başlıca makamlar ise Çerrah, Dayıcan, Dübeytî, Geraylı, Güzel Abdal, Gezme, Heşterî, Kerem, Koba, Köroğlu, Maran, Melayerî, Nim Koba, Şah Hatai, Şahseven, Şikeste, Zarıtma ve Zergerî’dir. Ayrıca davul ve zurnanın da çöğür gibi kendine özgü makam düzenlerine sahip olduğunu vurgulamakta, bu enstrümanlara ait makamları Ağır Çoppu, Helper, Geryan, İki Ayak, Dört Ayak, Haratı, Kirmanşahî, Han Emirî, Baba Zeynî, Meşkî, Taban Vurma, Avşarî, Melekî, Halça Kenarı, Şahsevenî ve Çargâh şeklinde sıralamaktadır.