Göktürk Mehmet Uytun

(d. 27 Eylül 1935 / ö. 2 Temmuz 2001)
Şair, yazar, öğretmen
(Çocuk Edebiyatı / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Tunceli’nin Çemişgezek ilçesinde doğdu. Nazire Hanım ile maliyeci Tahsin Uytun’un oğludur. Öykücü ve yazar Nurettin Uytun’un ise kardeşidir. 1957’de Balıkesir Necatibey Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Yurdun çeşitli illerinde öğretmen ve idareci olarak görev yaptı. 1964-1974 yılları arasında Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu’nda uzman olarak çalıştı. Daha sonra Başbakanlık kurumuna geçti. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü’nde Personel ve Eğitim Müdürlüğü görevlerinde bulundu. 1990 yılında kendi isteğiyle emekli oldu.

Göktürk Mehmet Uytun, ortaokul yıllarındayken şiir yazmaya başladı. Uytun’un ilk şiiri Gelsin 1957 yılında Toprak dergisinde, ilk yazısı ise Elazığ gazetesinde yayımlandı.1965 yılından beri yazı ve yayın hayatına devam eden şair; 350 çeşit dergide, 175 çeşit gazetede şiir, hikâye, masal, makale ve eleştirilerini yayımladı. Türkiye'de ilk defa bir çocuk gazetesi çıkardı. Toprak, Türk Yurdu, Serdengeçti, Büyük Doğu, Orkun, Hisar, Defne, Türk Edebiyatı, Millî Kültür, Hareket, Türk Birliği, Millî Eğitim, Bahçe, Öğretmen, Tohum, Filiz, Ümit, Doğuş, Edebiyat, Boğaziçi, Türk Dili, Diyanet, Kervan, Diyanet Çocuk, Çınar, Sur, Yağmur, Erciyes gibi dergilerde; Medeniyet, Zafer, Tercüman, Son Havadis, Bizim Anadolu, Hergün, Ortadoğu, Millet, Adalet, Devlet, Türkiye, Akit, Keçiören Polikliniği, Gündüz, Kurultay gibi gazetelerde yazdı. Şiirlerinden bazıları bestelendi. Çemişgezek, Orkun, Çocuk Gazetesi (kardeşi Nurettin Uytun ile birlikte) ve Şeker Çocuk dergilerini çıkardı. Bu derginin 8 sayısını çıkardı. Millî ve manevi kültürümüze hizmet etmek gayesiyle kurulan Şairler-Yazarlar ve Sanatsevenler Derneği genel başkanı olan Göktürk Mehmet Uytun, Kader adlı kitabı ile 1996 yılında İLESAM’ın açmış olduğu Arif Nihat Asya Şiir Yarışması'nda birincilik ödülü aldı. Ayrıca Türkiye Yazarlar Birliği, İLESAM, Türk Ocağı, Folklor Araştırmaları Derneği ve Aydınlar Ocağı derneklerinin üyesi olan Göktürk Mehmet Uytun, 1973’de Son Havadis gazetesinin, 1981’de Gülpınar dergisinin, 1984’de Türkiye Şairler ve Şiir Sevenler Derneği'nin, 1978’de yılında Kandil Çocuk dergisinin ödüllerini aldı.

Çeşitli kültür, sanat, edebiyat dergilerinde ve gazetelerde yazan şair, Ankara Keçiören’de Cici Anne Yuva- Gündüz Bakımevi ve Eğitim Hizmetleri'nin sahibidir. Emeklilikten sonra Ankara’da eşi Yıldız Hanım'la birlikte bir çocuk yuvası kurup yöneten Uytun, 2001 yılında prostat kanserinden vefat etti. Kabri Ankara, Karşıyaka Mezarlığı’ndadır (Gürel, Yağar, Gürel, 2004).

Şiir yazmaya ortaokul öğrencisi iken başlayan Uytun, özellikle çocuk edebiyatına ağırlık verdi. Bu düşüncesini kurumsallaştırmak için de Çocuk Edebiyatçıları Birliği'ni kurarak Ankara’daki çocuk edebiyatı yazarlarını birleştirmeyi sağladı. Teşkilatçılığı Ankara’da, kuruluşuna katıldığı Şairler, Yazarlar ve Sanatseverler Derneği’ne genel başkan olarak hizmet ve katkılarda bulunarak devam etti. Birliğin kurucuları arasında Mahir Adıbeş, Rıfkı Kaymaz, Erbay Kücet, Fahrettin Bozdağ, Asuman Bozdağ, Zeki Gürel ve Üzeyir Gündüz de vardı. Topluluk, adı geçen her yazar ve şairin çalışmalarıyla çocuk edebiyatının zenginleşmesine katkıda bulundu (Yardım, 2001).

Eserlerinde çocuk bakış açısyla, çocuklara millî bir duyuş kazandırmaya çalıştı. Edebiyat hayatında çocuklara yönelik eserlere ağırlık verdi. Eski Türk tarihi ve Osmanlı tarihinden seçtiği olayları anlatarak millî bir duyarlılıkla çocuklara bilinç kazandırmaya çalıştı.

Kaynakça

Gürel, Nazlı Rana ve Demet Yağar, Zeki Gürel (2004). Göktürk Mehmet Uytun Hayatı-Sanatı-Eserleri. Ankara: Berikan Yayınları.

Yardım, Mehmet Nuri (2001). Çocuk Yüreği Durdu. Türkiye Gazetesi. https://bekiryalcinkaya.tr.gg/G.oe.kt.ue.rk-M-.--Uytun-ve-YazSanDer.htm [erişim tarihi: 01.09.2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. ELİF AKTAŞ
Yayın Tarihi: 06.09.2019
Güncelleme Tarihi: 21.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Okul ŞiirleriNur Matbaası / Ankara1960Şiir
Vatan SağolsunArı Matbaası / Ankara1964Hikâye
Yıllardan SonraEroğlu Matbaası / Ankara1964Şiir
Boş YuvaEroğlu Matbaası / Ankara1964Hikâye
Kaplumbağa ile KurbağaArı Matbaası / Ankara1967Hikâye
Öksüz AliArı Matbaası / Ankara1967Hikâye
Bir Yağmur SonrasıAyyıldız Yayıncılık / Ankara1969Şiir
Resimli Malazgirt Şiirleri AntolojisiAyyıldız Yayınevi / Ankara1971Şiir
Sanadır ŞarkılarımGaye Yayıncılık / Ankara1974Şiir
Ayşecik ve Minik KuşMillî Eğitim Bakanlığı Yayınları / Ankara1975Şiir
TürkiyemGaye Yayıncılık / Ankara1976Şiir
Osman Gazi’nin RüyasıGen Ajans Matbaa / Ankara1991Hikâye
Şiirimizde ÇocukGen Ajans Matbaa / Ankara1993Şiir
KaderGen Ajans Metbaa / Ankara1994Şiir
Şiirimizde BayrakŞafak Matbaacılık / Ankara1996Şiir
Şiirimizde ÖğretmenGen Ajans Matbaa / Ankara1996Şiir
Şiirimizde ÇevreGen Ajans Matbaa / Ankara1996Şiir
Şiirimizde ÇevreGen Ajans Matbaa / Ankara1996Şiir
At HırsızlarıCS Yayınları / Ankara1997İnceleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Aydın Öztürkd. 1 Ocak 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Nurettin Uytund. 13 Temmuz 1924 - ö. 18 Ağustos 2020Doğum YeriGörüntüle
3Kemal Burkayd. 1 Ocak 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İHSANÎ, İhsanî Sırlıoğlud. 1934/1935 - ö. 21.04.2009Doğum YılıGörüntüle
5Ahmet Metin Şahind. 1935 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Erdoğan Alkand. 10 Haziran 1935 - ö. 20 Haziran 2014Doğum YılıGörüntüle
7GAVSEDDİN KOÇAKd. 03.07.1943 - ö. 19.11.2001Ölüm YılıGörüntüle
8Memet Baydurd. 09 Ağustos 1951 - ö. 24 Kasım 2001Ölüm YılıGörüntüle
9NAZARALİ MAHCUBÎd. 1929 - ö. 2001Ölüm YılıGörüntüle
10FİRİDUN HELİLOV, Firudin Bayram oğlu Helilovd. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
11GAZÂYÎd. 1554 - ö. 1607MeslekGörüntüle
12Nihal Güresd. 18 Ekim 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Gülsevin Kırald. 08 Temmuz 1959 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Mustafa Tunceld. 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Hüseyin Güneyd. 1945 - ö. 17 Ocak 2019Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Mehmet Gürelid. 7 Nisan 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17MEHMET CANd. 1927 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Mehmet Seydad. 15 Ağustos 1919 - ö. 13 Temmuz 1986Madde AdıGörüntüle