AHMED, İskender Paşazâde Ahmed Paşa B. İskender Paşa

(d. 1526/993 - ö. 1587/996)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Diyarbakır’da doğdu. Diyarbakır valisi Çerkes İskender Paşa’nın oğludur. Diyarbakır müftüsü Musluhiddin Efendi’den ilim tahsil etti. 974/1566 senesinde babası Bağdat valiliğine atandığında onunla birlikte bu şehre gitti. 977/1569 tarihinde Bağdat’tan Mısır’a gönderilen babasıyla birlikte Mısır’a gitti ve burada bir sene kadar İbrahim Gülşenî’nin oğlu Şeyh Ahmed Hayâlî Efendi’nin yanında bulundu. 979/1571 tarihinde Diyarbakır’a döndüler ve aynı yıl babası vefat etti. Kendisi de Hassa eyaleti valiliğine atandı. 990/1582 senesinde İstanbul’a gelerek Şehzade Mehmed’in sünnet düğününe katılarak onu tebrik için bir şiir yazan Ahmed Paşa, aynı sene Rakka eyaleti valiliğine atandı (Ali Emirî 1328: 9). Valiliği sırasında verdiği hükümlerdeki adaleti ile şöhret kazanmıştır (Solmaz 2009:74). Ahmed Paşa hakkında en ayrıntılı bilgiye yer veren Ali Emîrî Efendi, onun iyi bir şair olduğunu, Türkçe ve Farsça şiirleri olduğunu söyler. Ancak Ahdî’nin Gülşen-i Şu’arâ’sı dışında bu asrın tezkirelerinde Ahmed Paşa’ya yer verilmemesini üzüntüyle karşılar. Ayrıca Sicill-i Osmanî’de vefat tarihinin 987/1579 olarak yazılmasının yanlış olduğunu, bunun yerine dönemin olaylarını gün gün kaleme alan Selanikli Mustafa Efendi’nin tarih kitabında Ahmed Paşa’nın Rebiü’l-âhir 996/1587 tarihinde öldüğünü yazmasına itibar edilmesi gerektiğini söyler (Ali Emirî 1328: 9).

Kaynakça

Ali Emirî (1328). Tezkire-i Şuara-yıÂmid.İstanbul: Der Saadet, Matbaa-yıÂmidî.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyya (1996). Sicill-i Osmanî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2009). Gülşen-i Şu’arâ (Bağdatlı Ahdî) http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10730,aggpdf.pdf?0 [erişim tarihi 05.03.2014]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. KADRİ HÜSNÜ YILMAZ
Yayın Tarihi: 14.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Şehzade Sultan Mehmed’in Sûr-ı Hıtânı Hakkında

Âftâb-ı dîn ü devlet Hazret-i Sultân Murâd

Sâye-i perverd-gâr ü mâye-i emn ü emân

Husrev-i encâm-haşem şâhen-şeh-i keyvân-gulâm

Pâdişâh-ı kâm-bahş u kâm-bîn ü kâm-rân

Hazret-i şehzâdeyi kasd itdi sünnet itmege

Eyledi bir sûr mislin görmemiş çeşm-i cihân

Hazret-i Sultân Mehemmed ol nihâl-i bâg-ı dil

Dürr-i yektâ-yı hilâfet gonce-i gül-zâr-ı cân

Dest-i hâric irmesün tâ dâmen-i şehzâdeye

Sünnete ta’yîn olundı hazret-i âsâf-mekân

Ol Mehemmed nâm paşa vü vezîr-i çârmin

Bende-i hâs-i harîm-i hazret-i şâh-ı cihân (Ali Emirî 1328: 10)

Matla

Benüm bir zülfi cîm ebrûsınûn eglencem olmışdur

‘Aceb dîvâneyem bend-i cünûn eglencem olmışdur

Metâli-i Fârisî

Dil giriftâr-ı kemend-i zülf-i ‘anber-bûy-ı tust

Ger dil-i mârâ güşâdî hest ez pehlû-yı tust

Dem-be-dem dil gark-ı hûn ez hancer-i dil-cûy-i tust

Surhî-i rûy-i şehîd-i ‘ışk ez pehlû-yı tust (Ali Emirî 1328: 10).


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YÜSRÎ, Yüsrî Efendid. ? - ö. 1659-60Doğum YeriGörüntüle
2MEHMED, Çarhî-zâde Hâfız Mehmed Efendid. ? - ö. 1859Doğum YeriGörüntüle
3HÂMİD, Divan Efendisizâde Halîl Hâmid Efendid. 1771 - ö. 1829Doğum YeriGörüntüle
4KEMÂL, Kemâl Ahmed Deded. 1526-27(?) - ö. 1601-02 veya 1615 (?)Doğum YılıGörüntüle
5BÂKÎd. 1526 - ö. 1600Doğum YılıGörüntüle
6GANÎ, Emîrşâh-zâde Abdülganî Efendid. ? - ö. 1587Ölüm YılıGörüntüle
7MÎRZÂ MAHDÛMd. ? - ö. 1587Ölüm YılıGörüntüle
8BAHÂYÎ, Bahâeddînzâde Abdullah Bahâyî Efendid. ? - ö. 1587Ölüm YılıGörüntüle
9RÂGIB, Mehmed Râgıb Paşad. 1751 - ö. 1828MeslekGörüntüle
10ÂKİF, Âkif Mehmed Paşad. 1822 - ö. 1894MeslekGörüntüle
11Ali Rıza Akdemird. 1933 - ö. 10 Nisan 2012MeslekGörüntüle
12HASBÎd. ? - ö. 1553'ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ZEYNÎ, Zeyne’l-‘Âbidîn Kâtib-zâde Zeynî Efendid. ? - ö. 1602Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SİHRÎ, Kız Memid. ? - ö. Murat devri (1574-1595) sonları.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Feyzî, Abdulhâdîzâde Feyzullahd. ? - ö. 1716Madde AdıGörüntüle
16ÂTIF, Mustafa Âtıf Efendid. ? - ö. 25 Temmuz 1742Madde AdıGörüntüle
17İZZET, Ahmed Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle