Hasan Remzi

Hayret
(d. 1871 / ö. 1919)
Şair, Yazar, Kalem Kâtibi
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1871'de Yunanistan'ın Vodina kazasında doğdu. Babası Hüseyin Zühdü Efendi, Vodina müftülüğü de yapmış olan bir müderristir. Remzi'nin soyu, Çorum'un Kepçeliler ailesinden müderris Hüseyin Nushi Efendi’ye dayanmaktadır. Remzi, çocukluğunu ve ilk gençliğini Vodina’da geçirdi. Yirmi yaşında İstanbul’a geldi. Akrabalarından Hatice Hanım'e göre “muhitin en yüksek mektebini” (Hikmet 1931: 8) bitirdi. Daha sonra Mesnevi şârihi Abidin Paşa’nın himayesine girdi. Divan-ı Harp Daimi Kaleminde katiplik yaptı. 1899'da ilk şiir kitabı Sanihatım'ı yayımladı.

Yunanlıların Akdeniz adalarına gizice silah soktuğunu Mabeyn'e şikayeti üzerine sürgüne gönderildi. Bu sebeple İzmir, Kıbrıs ve Londra'da bulundu. II. Meşrutiyet'ten önce İstanbul'a döndü. Burada tek romanı Sevda-yı Medfun'u (1909) yayımladı ve Eşref gazetesinin yazar kadrosuna girdi. 1913 yılında İstanbul’dan Konya’ya (Gazali 1930: 8), ardından Karaman’a sürüldü (İnal 1969: 1405; Gazali 1930: 8) ve 1919'da, Karaman'da hayatını kaybetti.

Hasan Remzi'nin şairlik yönü daha baskındır. Gazel şeklindeki ilk şiiri, 1891'de Nilüfer dergisinde yayımlanmıştır. Otobiyografik eseri Sevda-yı Medfun yahut Safahat-ı İstibdat (1909) tek romanıdır. Sefahat (1893) hikayesi kitapçık olarak basılmıştır. Gençlik Hatıraları'nda (1893) devrin edebiyatçılarından etklendiği görülür. Hatıra-i Sevda, Sefalet ve Londra Hatıratı isimli basılmamış eserleri bulunmaktadır.

Remzi'nin ilk edebi çalışması, on yedi yaşındayken Nigar Hanım'a yazdığı bir naziredir (H. Remzi 1311: 19). Şiir anlayışıyla Ara Nesil sanatçılarına yaklaşır. Etkilendiği isimler arasında Nigar Hanım, İsmail Safa, Abdülhak Hamit, Muallim Naci, Müstecabizade İsmet, Recaizade Mahmut Ekrem, Cenab Şehabeddin sayılabilir. Çoğunlukla aşk, sefahat, özlem, yalnızlık, zamanın geçiciliği, tabiat, vatan, millet gibi bireysel ve sosyal temaları işlemiştir.

Küçük hikayelerinde ağırlıklı olarak aşk, özlem ve safahat konularını ele alan Remzi, evlilik ve aile, ölüm, hastalık, ahlak gibi sosyal konulara da değinmiştir. Otobiyografik romanı Sevda-yı Medfun'da ise vatanını çok seven İsmet Rebii'nin evliliği ve sürgündeki yaşamı anlatılmaktadır.

Remzi'nin hikaye ve şiirleri Tercüman-ı Hakikat, Terakki, Musavver Terakki, İrtika, Hizmet, Maarif, Hazine-i Fünun, Asır, Tarik, Zaman, Nilüfer, Şark adlı gazete ve dergilerde yayımlanmıştır.

Kaynakça

Gazali Bey (1930). “Unutulmuş Şairlerimiz I-II-III”, Gençler Yolu. S.31,32, 33.

Hatıre Hikmet (1931). “Açık Bir Mektup Daha”, Gençler Yolu, S.51.

İnal, İbnülemin Mahmut Kemal (1969). Son Asır Türk Şairleri C.3. İstanbul: MEB Yayınları.

Vodinalı Hasan Remzi (1311). Gençlik Hatıraları. İstanbul: Ahter Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. SERCAN CEYLAN
Yayın Tarihi: 02.12.2019
Güncelleme Tarihi: 01.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Gençlik HatıralarıAhter Matbaası / İstanbul1893Hatıra
SefahatMekteb-i Sanayi Matbaası / İstanbul1893Hikâye
SanihatımAhter Matbaası / İstanbul1899Şiir
Sevdayı Medfun Yahud Safahat-ı İstibdadUhuvvet Matbaası / İstanbul1909Roman
Hatıra-i Sevda- / --Diğer
Sefalet- / --Diğer
Londra Hatıratı- / --Hatıra

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Haşim (Yenişehirliİ)d. 1860 - ö. 25 Kasım 1920Doğum YeriGörüntüle
2REMZİYE BACId. 1890 - ö. 1946Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Sıtkı Akozand. 1890 - ö. 4 Ocak 1948Doğum YeriGörüntüle
4Şakir (Ayaşlı)d. 1871 - ö. 18 Haziran 1917Doğum YılıGörüntüle
5BEKİR/BEKİRÎ, Bekird. 1871 - ö. 1934Doğum YılıGörüntüle
6Ahmet Mikdat Poyrazd. 1871 - ö. 26 Aralık 1939Doğum YılıGörüntüle
7SERDARÎ, Hacıd. 1833 - ö. 1919/1922Ölüm YılıGörüntüle
8(DELİ) MUSTAFA REMZÎd. 1849 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9CEVLÂNÎ, Muhammedd. 1845 - ö. 1904/1919?Ölüm YılıGörüntüle
10Yalçın Dumand. 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Niyazi Hüseyinof (Niyazi Hüseyin Bahtiyar)d. 1927 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Metin Balayd. 22 Ekim 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Müstecib Ülküsald. 1899 - ö. 10 Ocak 1996Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Ruhi Naci Sağdıçd. 1895 - ö. 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Kadircan Kaflıd. 1889 - ö. 1969Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hasan Özkılıçd. 12 Mayıs 1951 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HAYRETd. ? - ö. 19. yy.Madde AdıGörüntüle
18HASAN, Kayserilid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle