Madde Detay
Yunus Nadi Abalıoğlu
(d. 1879 / ö. 28 Mart 1945)
Siyasetçi (milletvekili), gazeteci, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Muğla / Fethiye'de doğdu. “İlköğrenimini Fethiye’de yaptı. Rodos adasında Süleymaniye Medresesinde, İstanbul’da Galatasaray Sultanisinde okudu. Sonra Hukuk Mektebine devam etti. 1900’de Malumat gazetesinde çalışmaya başladı” (Vural, 2008: 383). Yunus Nadi’nin düşünce dünyasının şekillenmesinde özellikle Süleymaniye Medresesinin büyük etkisi olduğu bilinmektedir. Burada aldığı eğitim, yazarın Abdülhamid yönetimine karşı tavrını şekillendirmiştir. “Yunus Nadi, 1901’de istibdat aleyhine çalışan gizli bir derneğe girmekle suçlanarak üç yıl hapse ve sürgün cezasına mahkûm edildi.” (İçöz, 2006: 33-34). 1910’da İttihat ve Terakki Cemiyetinin çıkardığı Rumeli Gazetesi’nde yazan Abalıoğlu, 1911’de Aydın milletvekili olarak görev yaptı. 1918’de Yenigün gazetesini kurdu. 1920’de Muğla milletvekili olarak tekrar Meclise girdi. 1924’te kurduğu Cumhuriyet gazetesinde vefatına kadar yazılar kaleme aldı. “1936’da çıkan kanunla Abalıoğlu soyadını almasına rağmen genellikle, öztürkçede ‘sözeri’ anlamına gelen ‘Nadi’yi kullanmayı tercih etti.” (Böke, 1994: 2). Hayatı siyasi çekişmelerle geçen Yunus Nadi, Cenevre’de öldü. (Vural, 2008).
Yunus Nadi gazetelerde yazdığı yazılarda Türkiye’nin iç ve dış politikasına yönelik görüşlerini dile getirir, hatta zaman zaman şiddetli bir biçimde eleştirilir. Devrin önemli simalarının da müdahil olduğu tartışmalar, dönem itibarıyla âdeta bir kalem kavgasına dönüşür. “Sabiha Sertel, Ahmet Emin Yalman gibi isimler gazete üzerinden yapılan tartışmalara katılanlardan birkaçıdır” (Böke, 1994). Basın hayatında oldukça aktif olan Yunus Nadi’nin, tanıklık ettiği dönemlere dair olayların anlatıldığı eserleri önemli birer kaynaktır. Yazarın eserleri konu itibarıyla da birbirinden uzak değildir. Birinci Büyük Millet Meclisi, Ankara'nın İlk Günleri gibi eserlerde istiklal uğruna yapılan fedakarlıklara, dönemin siyasi ve askeri olaylarına, farklı cephelerde devam eden şiddetli mücadelelere vb. dair bilgilere rastlanmaktadır.
Kaynakça
Böke, Pelin (1994). “Yeni Gün”den “Cumhuriyet”e Yunus Nadi. Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
İçöz, Fatma (2006). II. Dünya Savaşı ve Yunus Nadi. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Vural, Mthad Kadri (2008). “II. Dünya Savaşı Türkiyesi’nde Bir Muhalefet Örneği Olarak ‘Tan’ Gazetesi". ÇTTAD,VII/16-17: ss. 381-395.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ALTUNBAYYayın Tarihi: 15.11.2018Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
Yayın Tarihi: 15.11.2018Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
Güncelleme Tarihi: 16.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| İhtilal ve İnkılab-ı Osmani | Matbaa-i Amire / İstanbul | 1909 | Diğer |
| Kırk Dokuz Saat Zeplin ile Havada | Cumhuriyet Matbaası / İstanbul | 1930 | Diğer |
| Mustafa Kemal Paşa Samsunda | Yeni Zamanlar Sahaf / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Ankara\'nın İlk Günleri | Yeni Zamanlar Sahaf / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Birinci Büyük Millet Meclisi | Yeni Zamanlar Sahaf / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Çerkez Etem | Sel Yayıncılık / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Ali Galip Hadisesi | Cumhuriyet Yayınları / İstanbul | 1955 | Diğer |
| Kurtuluş Savaşı Anıları | Çağdaş Yayınları / İstanbul | 1978 | Hatıra |
| Türkiye'yi Sokakta Bulmadık | Cumhuriyet Yayınları / İstanbul | 1997 | Diğer |
| Cumhuriyet Yolunda | Cumhuriyet Yayınları / İstanbul | 1999 | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Hasan Hüseyin Yalvaç | d. 19 Kasım 1951 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Engin Karadeniz | d. 17 Ağustos 1939 - ö. 01 Nisan 2012 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Sadettin Yapıcı | d. 26 Mart 1940 - ö. 02 Nisan 2016 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | HÜZNÎ BABA/HİZBÎ, Mehmed Bahaeddin | d. 1879 - ö. 1936 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Ahmet Semih Mümtaz | d. 1879 - ö. 28 Nisan 1956 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | MEHMET, Mehmet Yakıcı | d. 1879 - ö. 26.01.1950 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | ŞAİR NEBİ/MİSKİN NEBİ/NEBİ, Nebi Miskin Oruçoğlu | d. 1877 - ö. 1945 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | OSMANCIKOĞLU, Hamdi Öztosun | d. 1908 - ö. 1945 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Osman Cemal Kaygılı | d. 4 Ekim 1890 - ö. 9 Ocak 1945 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Hakkı Kamil Beşe | d. 1899 - ö. 15 Ocak 1982 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Uğur Erkman | d. ? - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Sinan Tanyıldız | d. 1952 - ö. 22 Mayıs 2018 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Gülistan İsmet Hanım | d. 21 Mart 1874 - ö. 1948 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Hüseyin Rahmi Gürpınar | d. 17 Ağustos 1864 - ö. 8 Mart 1944 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Mehmet Ali Ulvi | d. 1865 - ö. 16 Ekim 1922 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | NÂDÎ, Ahmed Nadî Efendi | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | YUNUS EMRE, Yunus, Kul Yunus, Âşık Yunus, Yunus Emrem | d. 1240-1241 - ö. 1320-1321 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | NÂDÎ, Muhammed Efendi | d. ? - ö. 17777 | Madde Adı | Görüntüle |