Madde Detay

Edhem, Nevşehir’in Avanos ilçesinde 1835 yılında doğdu. Ailesi, Bağdatlıoğulları diye tanınmıştır. Okuryazar olmayan bu âşığın vefatı 1891’dir (Ergun yty: 212-213). Cönk ve mecmualarda bazı şiirleri kayıtlıdır. Eldeki şiirlerinden yegâne örnek olan destanından anlaşıldığı kadarıyla toplumsal konulara duyarlı olup memleketi Avanos'ta devlet ile halk arasında çıkan sürtüşmelerde halkın yanında olmuş, çıkan olaylarda rol oynamıştır.

Ergun, Sadeddin Nüzhet (yty). Türk Şairleri 3. İstanbul: yyy.

Destan

Nasihat bâbında bir destanım var

Vasfedeyim başa gelen halleri

Yoktan bu dünyaya eyledim süvar

Hak hacil etmesin biraderleri

Avanos şehrini eyledik kazâ

Gülüştük eyleştik olduk biz rızâ

Çok niyâzlar ettik Settârımıza

Def etsin üstümden bu kederleri

İşidip Kırşehir ayağa kalktı

Arapsun familyası ziller taktı

Köse kiliseye çokça mum yaktı

Putlara vaadetmişler setarileri

Ankaradan azgın bir müdür çıktı

Çok yalan yükletmiş getirip yıktı

Sandık kaldırmaya bir dellâl çıktı

Sevk ettiler başına ahalileri

Dediler bu müdür hünkârın nesi

Gördü ahaliyi sıçradı fesi

Çok sopalar yedi sıdı ensesi

Acele firar etmiş ol geceleri

Acele Kırşehirden bir paşa kalktı

Gelip ahaliye kancayı taktı

Gördü ahaliyi kanat bıraktı

Şaşa kaldı yanda zaptiyeleri

Darılıp bizlere bak tele gitti

Babaya bizleri ifade etti

Bizi vurmaklığa emir getirtti

Semâdan geliyor cebhaneleri

İşidüp Şevkî de duydu bu sözü

Korkmaz bir valdenin karardır gözü

O anda topladı başına bizi

Teskin etti orada ahalileri

Niğdeden alay beyioğlu acele kalk

Varamam Avanos menzili ırak

Götür Avanosa sandığı bırak

Vurun çanakçıya hep demirleri

Geldi bak zabitan sandığı ister

Yüz bulunca insan astar da ister

Var ise iraden biz dedik göster

Pıskıttık geriye hep süvarileri

Çanakçı memleketim yapılır desti

Sandığın üstüne aksi yel esti

Her gelen zâbitler ümidi kesti

İster âşık olan bu meydanları

Avanos şehridir bizim memleket

İsmim Âşık Edhem mahlasım İsmail

Bin üç yüz üçte yapmışık bid’at

Hak niçin yaktırır pervâneleri

Ergun, Sadeddin Nüzhet (yty). Türk Şairleri 3. İstanbul: yyy. 213.