Madde Detay
Fuat Edip Baksı
(d. 1912 / ö. 30 Kasım 1974)
Şair, Yazar, Öğretmen
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Fuat Edip Baksı (İbrahim Fuat Baksı), babası Mardin mutasarrıflarından Mustafa Münir Efendi ve annesi Bedriye Hanım’ın tek çocuğu olarak Diyarbakır’da dünyaya geldi. Orta öğrenimini Elazığ Erkek Muallim Mektebi’nde tamamladı (1930). 1937’ye kadar Bartın ve Safranbolu’nun değişik yerlerinde ilkokul öğretmeni olarak çalıştıktan sonra İstanbul Üniversitesi’nde fark derslerini vererek Türkçe öğretmeni oldu. Her on İzmirliden birinin hocası olarak bilinen Baksı, emekli olduğu 1965’e kadar İzmir’in değişik liselerinde çalıştı. 1967-1971 yılları arasında İzmir Yüksek İslam Enstitüsü’nde İslamî Türk Edebiyatı dersleri verdi. İzmir’de vefat etti.
İlk şiirleri Atsız Mecmua’da yayımlanan (1931) Fuat Edip Baksı’nın ilk kitapları Delikanlım ve Kör Uçurum 1935’te yayımlandı. 1937-1972 tarihleri arasında Yeni Asır, Demokrat İzmir, Anadolu, Akbaba, Vatan, Emekler, Gençlik, Ağaç, Bizim Dergi gibi yayın organlarında şiir, roman, hikâye, edebî fıkra, kitap eleştirisi, gezi ve inceleme yazısı türlerinde örnekler verdi. Aralarında “Bir bahar akşamı rastladım size” şarkısı da bulunan güfteleriyle tanındı.
Halk şiirinden önemli ölçüde etkilenen Baksı, halk şiirini kaynak olarak almakla birlikte halk edebiyatı ile aydın edebiyatını birleştiren kendine özgü şiirin peşindedir. Hece veznini tercih etmesine rağmen aruzla yazılmış veya serbest nazmı denediği şiirleri de mevcuttur. Vezinsiz ve kafiyesiz şiirlerin manayı öldürdüğüne inandığı için Garip akımına karşıdır. Yeni şairler içinde en çok Cahit Sıtkı Tarancı ile Fazıl Hüsnü Dağlarca’yı beğenir. Şiirlerinde Divan, Halk ve Batı edebiyatından esinlenmeler söz konusudur. En çok Anadolu ve Anadolu insanı, Atatürk, kahramanlık, İzmir ve aşk konularını işlemiştir. Nazım şekli olarak halk edebiyatından gelen koşma, mani, türkü, ağıt ve koçaklamayı kullanmıştır.
Kaynakça
Anıl, Avni (1967). “Radyolarımız ve Türk Musıkisi”. Dünya.
Beysanoğlu, Şevket (1997). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları II. Ankara: San Matbaası. s. 459-467.
Huyugüzel, Ömer Faruk (2000). İzmir Fikir ve Sanat Adamları (1850-1950). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. s. 155.
Mumcu, H. Yasemin (2008). Fuat Edip Baksı, Hayatı, Sanatı, Eserleri. İstanbul: Önsöz Basım.
Parlak, Türkmen (1989). Yeni Asır’ın İzmir Yılları I. İstanbul: Yeni Asır Yayınları.
Süphandağlı, Sabri (1967). “Şarkıların Şairi Fuat Edip Baksı”. Son Havadis. S. 2334.
Şardağ, Rüştü (1963). “Bir Bahar Akşamı”. Ege Ekspres. S. 4053.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DOÇ. DR. YASEMİN MUMCU
Yayın Tarihi: 22.10.2018
Güncelleme Tarihi: 01.11.2020
Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
---|---|---|---|
Delikanlım | Altan Basımevi / Safranbolu | 1935 | Şiir |
Kör Uçurum | A. Sait Basımevi / İstanbul | 1935 | Gezi Yazısı |
Gökçen Efe | Cumhuriyet Basımevi / İzmir | 1944 | Gezi Yazısı |
Destanımız | Suhulet Basımevi / İzmir | 1945 | Şiir |
Halk Edebiyatımızın İçyüzü | Yeniyol Basımevi / İzmir | 1946 | İnceleme |
Reçete | Bizim Matbaa / İzmir | 1955 | Şiir |
Bir Bahar Akşamı | Baha Matbaası / İstanbul | 1963 | Şiir |
Cacık | Doğuş Matbaası / İzmir | 1967 | Şiir |
Emrah ile Selvi | Kültür Kitabevi / İstanbul | 1970 | Roman |
İzmir Destanı | Türkiye Odalar Birliği Matbaası / Ankara | 1972 | Şiir |
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | Suzan Samancı | d. 20 Eylül 1962 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | EYÜP, Eyüp Dede | d. 1860\'lar - ö. 1934 | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | Adnan Gül | d. 19 Aralık 1959 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | Haldun Derin | d. 1912 - ö. 12 Mart 2004 | Doğum Yılı | Görüntüle |
5 | ELİPAŞA FEĞANİ DEMİROV | d. 1912 - ö. 1975 | Doğum Yılı | Görüntüle |
6 | Feridun Fazıl Türlbentçi | d. 1912 - ö. 6 Ağustos 1982 | Doğum Yılı | Görüntüle |
7 | Nihad Sami Banarlı | d. 18 Haziran 1907 - ö. 13 Ağustos 1974 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
8 | Berdi Kerbabayev | d. 15 Mart 1894 - ö. 1974 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
9 | Nurettin Kalkandelen | d. 1902 - ö. 21 Aralık 1974 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
10 | Ruhi Göktegin | d. 20 Ağustos 1938 - ö. 27 Aralık 2008 | Meslek | Görüntüle |
11 | Özge Sarıoğlu | d. 04 Eylül 1979 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
12 | Murat Karacan | d. 23 Mart 1973 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
13 | Aysun Berktay Özmen | d. 1952 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
14 | M. Rauf Alanyalı | d. 17 Ekim 1915 - ö. 16 Kasım 1997 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
15 | İlhan Yardımcı | d. 1941 - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
16 | CEBBAR-ZÂDE EDİP, Mustafa Edip | d. 1859 - ö. 1925 | Madde Adı | Görüntüle |
17 | Fuat Çiftçi | d. 10 Haziran 1970 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
18 | Yusuf Edip | d. 1949 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |