NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tülin Kozikoğlud. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2FEYZULLÂH, El-hâc Feyzullâh Eyyûbîd. ? - ö. 1867Doğum YeriGörüntüle
3RÂŞİD, Râşid Efendi, İstanbullud. ? - ö. 1855 ds.Doğum YeriGörüntüle
4NÂZIMd. 1839 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ÂSAF, Süleymân Âsaf Beyd. 1839 - ö. 1913Doğum YılıGörüntüle
6Mehmet Memduh Paşad. 1839 - ö. 1925Doğum YılıGörüntüle
7BEHCETd. 1864 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8KAHRÎd. 1840 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10DERÛNÎd. ? - ö. 1568-69MeslekGörüntüle
11RECÂÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12VÂKIF, Molla Nasrullah Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1650MeslekGörüntüle
13KEMTERÎ, Raşid Alid. ? - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14İHLASÎ, Mehmedd. ? - ö. 1899Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ÇÖREKÇİ-ZÂDE LÜTFÎd. 1806 - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TAŞKÖPRÎ-ZÂDE, Ahmed İsâmeddîn Ebülhayr Efendid. 2 Aralık 1495 - ö. 16 Nisan 1561Madde AdıGörüntüle
17HÜSNÎ, Mehmed Hüsnî Efendi, Konyalıd. 1851 - ö. 1888Madde AdıGörüntüle
18SÂMÎ/NİYAZÎ, Abdurrahman Sami Efendid. 06.03.1879 - ö. 31.07.1934Madde AdıGörüntüle