NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NAHîFî, Süleymand. 1665-66 - ö. 1738Doğum YeriGörüntüle
2İffet Evind. 1916 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Doğan Hızland. 22 Aralık 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BÂDÎ, RÂCİH, Ahmedd. 1839 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
5RAHMÎ, İbrahîm Rahmî Efendid. 1839 - ö. 1894Doğum YılıGörüntüle
6RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
7MEHMED ŞEMSEDDÎN, İstanbullud. 1849 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8VEFÂ, Ahmed Vefâd. 1868 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9MUSTAFA, İpeklid. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10ES'AD, Ebû İshâk-zâde Mehmed Es'ad Efendid. Eylül-Ekim 1685 - ö. 10 Ağustos 1753MeslekGörüntüle
11ÇORLULU ÂŞIK, İbrahim Ağad. ? - ö. 1850?MeslekGörüntüle
12TELLAL-ZÂDE İSMAİLd. ? - ö. 1871MeslekGörüntüle
13İFFET, Mehmed Efendid. 1843 - ö. 1896Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KUL ETEMd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DERCÎd. 1833 - ö. 1894Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16CÂMÎ, CÂMÎ-İ MISRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17DERVİŞ, Derviş Dede, Derviş Çelebid. ? - ö. 1572Madde AdıGörüntüle
18FENNÎ, Mehmed Fennîd. ? - ö. 1715Madde AdıGörüntüle