NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tuğrul Tanyold. 14 Ocak 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Muhtar Tevfikoğlud. 1924 - ö. 19 Eylül 2006Doğum YeriGörüntüle
3Ali (Direktör)d. 1846 - ö. 3 Şubat 1899Doğum YeriGörüntüle
4RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
5RIZÂ PAŞA, Hüseyin Rızâ Paşa, Yakovalıd. 1839 - ö. 1904Doğum YılıGörüntüle
6BENDÎd. 1839 - ö. 1885Doğum YılıGörüntüle
7SEYYİD SÜLEYMANd. 1857 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8SENÎH, Süleyman Senîhd. 1822 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9MUSTAFA, İpeklid. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Fırat Kızıltuğd. 1 Nisan 1935 - ö. 25 Ekim 2024MeslekGörüntüle
11Ahmet Rasimd. 1865 - ö. 21 Eylül 1932MeslekGörüntüle
12VÂKIF, Molla Nasrullah Efendid. ? - ö. Nisan-Mayıs 1650MeslekGörüntüle
13KUL ELİFd. ? - ö. 1876Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ABDÜLHAMİD EFENDİd. ? - ö. 1861Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15BEDRÎ, Şeyh Bedreddin Efendid. 1819/1820 - ö. 1878Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BÂKÎ, Abdülbâkî Efendid. 1865-66 - ö. 1912-1916-17Madde AdıGörüntüle
17RÂŞİD, Râşid Efendid. 1805 - ö. 1850Madde AdıGörüntüle
18SABRÎ, Eyüb Sabrî, Merzifonlud. 1843 - ö. 1866Madde AdıGörüntüle