NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1NESÎBÎ, Seyyid Ahmed Nesîbî Efendid. ? - ö. 1629Doğum YeriGörüntüle
2ÂKİF, Kapıcılar Kethüdâsı-zâde Seferlili Âkif Beyd. ? - ö. 19. yy.Doğum YeriGörüntüle
3MERÂKÎ, Hüseyin Refîk Efendid. ? - ö. 1768-69Doğum YeriGörüntüle
4ÂSIM EFENDİd. 1839? - ö. 1909?Doğum YılıGörüntüle
5ŞURBÎ, Abdurrahimd. 1839 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6SIRRÎ, Nazlıoğlu Mustafa Sırrî Bîdârîd. 1839 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
7SEYYİD SÜLEYMANd. 1857 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8MEHMED ŞEMSEDDÎN, İstanbullud. 1849 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9SÜLÜK/HÜSEYİN/SÜLÜK HÜSEYİN, Bozbıyık Hüseyind. 1815-1820? - ö. 1900?Ölüm YılıGörüntüle
10Süreyya Eryaşard. 1939 - ö. 27 Ekim 2017MeslekGörüntüle
11GARİP/İNCE, Sabit İnced. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Rıza Tekin Uğureld. 14 Ocak 1944 - ö. ?MeslekGörüntüle
13AHMED BEHÇETd. 1859 - ö. 1915Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HABÎBEd. 10.07.1846 - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TEVHÎDE HANIMd. 1847 - ö. 1901Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NECÎBÂ (NECÎB), Eşref-zâde Seyyid Hacı Abdülkadir Necîb Efendid. 1703-04 - ö. 30 Ocak 1788Madde AdıGörüntüle
17FAHRÎd. ? - ö. 1539/40Madde AdıGörüntüle
18İLMÎ, Şeyh İlmî Efendid. ? - ö. 1517-18Madde AdıGörüntüle