NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1REMZÎ, Hafız Mehmedd. ? - ö. 1746-47Doğum YeriGörüntüle
2MÜNİRÎ, Hüseyin Münîrî Efendid. ? - ö. 1703-04Doğum YeriGörüntüle
3YETÎMÎ, La'li-zâde Abdülbâkîd. 1679 - ö. 1746Doğum YeriGörüntüle
4ÂSIM EFENDİd. 1839? - ö. 1909?Doğum YılıGörüntüle
5RIZÂ PAŞA, Hüseyin Rızâ Paşa, Yakovalıd. 1839 - ö. 1904Doğum YılıGörüntüle
6SA’DÎ, Mehmed Sa’dî Beyd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7FÂ’İK, Sâlih Fâ'ik Beyd. 1825-26 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8SEYYİD SÜLEYMANd. 1857 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9VEFÂ, Ahmed Vefâd. 1868 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10VÂLİHÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11Sami Derintunad. 22 Nisan 1942 - ö. ?MeslekGörüntüle
12DERÛNÎd. ? - ö. 1568-69MeslekGörüntüle
13TURÂBÎ, Yanbolulu Alid. 1786 - ö. 1868Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SERVET BEYBABA, Ahmed Tevfikd. 1845 - ö. 1895Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ABDÜNNAFİd. 1845 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16DERVİŞd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17SENÎH, Süleyman Senîhd. 1822 - ö. 1900Madde AdıGörüntüle
18ELİF EDNA/ELİF ANA, Elif Türkyılmazd. ? - ö. 1940?Madde AdıGörüntüle