NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Tahir Alangud. 24 Aralık 1915 - ö. 19 Haziran 1973Doğum YeriGörüntüle
2Fatih Danacıd. 17 Nisan 1983 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Tomris Uyard. 15 Mart 1941 - ö. 04 Temmuz 2003Doğum YeriGörüntüle
4Ali Suavid. 8 Aralık 1839 - ö. 20 Mayıs 1878Doğum YılıGörüntüle
5RÛZÎ, Mehmed Emind. 1839 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
6SA’DÎ, Mehmed Sa’dî Beyd. 1839 - ö. 1902Doğum YılıGörüntüle
7REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8SÜLÜK/HÜSEYİN/SÜLÜK HÜSEYİN, Bozbıyık Hüseyind. 1815-1820? - ö. 1900?Ölüm YılıGörüntüle
9RUHÎ, Ruhî Bey Babad. ? - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10GARİP/İNCE, Sabit İnced. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11TÂBÎ, Hacı Mehmed Tâbîd. ? - ö. 1552MeslekGörüntüle
12FETHİ KARAMAHMUTOĞLUd. 07.10.1942 - ö. 07.10.1999MeslekGörüntüle
13SEYYİD SÜLEYMANd. 1857 - ö. 1900Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14REMZÎ, Ahmetd. 1859 - ö. 1914Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15KUL İNTİZARd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BEDRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HASBÎ, Mehmed Hasîb, Çokod. ? - ö. 1850Madde AdıGörüntüle
18ŞEYDÂ, Hâfız Abdurrahim Şeydâ Deded. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle