NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Murat Sohtorikd. 1969 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEYÂNÎ, Beyânî Mehmed Beyd. ? - ö. 1620Doğum YeriGörüntüle
3Bülent Ecevitd. 28 Mayıs 1925 - ö. 5 Kasım 2006Doğum YeriGörüntüle
4NÂKÂMd. 1839 - ö. 1906Doğum YılıGörüntüle
5İsmail Hakkı Paşad. 1839-40 - ö. 18 Ocak 1913Doğum YılıGörüntüle
6NEZÎH, Mehmed Nezîh Beyd. 1839 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
7ŞÂDÎ, Süleymând. 1830 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8REFÎK, Hacı Murâd Ağa-zâde Mustafa Refîk Beyd. 1829 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9FERYADÎ, Ferhatd. 1795 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
10Rüştü Şardağd. 1917 - ö. 27 Kasım 1994MeslekGörüntüle
11ŞABAN DEDEd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Müzeyyen Hançercid. 8 Haziran 1939 - ö. 28 Ocak 2017MeslekGörüntüle
13HÂTİFÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DERVİŞ SÜLEYMANd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AHMED, Konyalıd. ? - ö. 1911Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16MUHLİSÎ, Şehzâde Mustafâ b. Kânûnî Sultân Süleymând. 1515 - ö. 1553Madde AdıGörüntüle
17ÂRİF MEHMED EFENDİd. ? - ö. 1563Madde AdıGörüntüle
18MECİKLİOĞLU, Sadrî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle