NA'TÎ, Ahmed Hüsameddin Dede

(d. 1255/1839 - ö. 1316/1900)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ahmed Hüsameddin Dede, Na'tî mahlasını kullandığı bilgisi kaynaklarda yer almaktadır fakat mahlasın kullanıldığı manzumelerin çoğu kaybolmuştur. Doğum yeri İstanbul, doğum yılı ise 1839'dur. Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Abdülbaki Nasır Dede’nin torunu, aynı mevlevihanenin aşçıbaşısı Hacı Arif Dede’nin oğludur. Mehmet Ziya'nın Yenikapı Mevlevihânesi hakkında yazdığı eserde, dedesi Abdülbaki Nasır Dede, dergâhın postnişinlerinden biri olarak tanıtılır ve kendisinin sesinin güzelliğinden, bu nedenle aritmetik biliminde, bilhassa bu bilmin musiki ile ilgili ses ahengi ve ses titreşimlerini defalarca okuyarak tetkik ettiğinden bahsedilir (1977: 167). Ahmed Hüsameddin Dede, Yenikapı Mevlevihanesi'nde Şeyh Osman Selahaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, musikişinaslardan da musiki eğitimi alarak yetişmiştir. Bir müddet sonra da bu mevlevihanenin kudümzenbaşılığına tayin edilmiş ve 1900'de İstanbul'da vefat etmiştir.

Ahmed Hüsameddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen musikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi rahatülervah makamındaki Mevlevi ayinidir. Eserlerinden sadece bu ayini ve iki “şugul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine sahip olan Ahmed Hüsameddin, başarılı ayin ve na’t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Musikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş ancak Na’tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur (Özcan 1989: 92). 

Kaynakça

Mehmet Ziya (1977). Yenikapı Mevlevihânesi. İstanbul: Kervan Kitapçılık. 

Özcan, Nuri (1989). "Ahmed Hüsameddin Dede", İslam Ansiklopedisi. C. 2. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 92. 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 06.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Sabri Gürsesd. 07 Şubat 1972 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2SÂNİ’Î, Yoluk Mehmed Çelebi-zâde Mahmud Sâni’î Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3CEMÂL/CEMÂLÎ Mehmed Cemâleddîn, Karslı-zâded. ? - ö. 1845Doğum YeriGörüntüle
4BÂDÎ, RÂCİH, Ahmedd. 1839 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
5REMZÎ, Hüseyin Remzî Paşad. 1839 - ö. 1896Doğum YılıGörüntüle
6CELÂL, Mahmûd Celâleddîn Paşad. 1839-40 - ö. 1899Doğum YılıGörüntüle
7ADMÎ, Urfalıd. 1818 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
8KAHRÎd. 1840 - ö. 1900Ölüm YılıGörüntüle
9DİLAVER AĞAd. ? - ö. 1900-1905?Ölüm YılıGörüntüle
10FERYADÎ, İsmail Hakkı Arasd. 1889 - ö. 1963MeslekGörüntüle
11KEMAL ÖZAY GÖNLÜMd. 05.02.1940 - ö. 01.03.2000MeslekGörüntüle
12DERÛNÎd. ? - ö. 1568-69MeslekGörüntüle
13MİHRÎ EFENDİd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14EDNÂYİd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15DERTLİ, Köse Recebd. ? - ö. 1911Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RÛMÎ, Sarı Dânişmend-zâde Şeyh Abdurrahîm Nizâmeddîn Efendid. 1384-1389 ? - ö. 1459-1465 ?Madde AdıGörüntüle
17RÂZÎ, Pîrî Paşa-zâde Muhyiddin Mehmed Râzî Çelebid. ? - ö. 1534Madde AdıGörüntüle
18MÜNÎRÎ, İbrâhîmd. ? - ö. 1617 ?Madde AdıGörüntüle