SÂBİT, Abdülkerîm Sâbit Bey, İstanbullu

(d. 1280/1863 - ö. 1331/1913)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Abdülkerîm Sâbit Bey’dir. 1280/1863 yılında İstanbul’da doğdu. Trabzon naibi Şerif Mahmûd Bey’in oğludur. Özel öğrenim gördükten sonra Galatasaray Sultânî Mektebi’ne girdi. Ancak tahsilini bitirmeden ayrıldı. Hariciye Terceme Odası Hulefalığında, çeşitli konsolosluklarda, Batum Başkonsolosluğunda ve Hariciye Nezareti İstişare Odası Muavinliğinde bulundu. Son görevindeyken emekli oldu. 27 Zilkade 1331/28 Ekim 1913 tarihinde İstanbul’da vefat etti. Edirnekapı Mezarlığı’na defnedildi.

Sâbit’in bilinen eserleri şunlardır:

1. Sabâh-ı İnşirâh: İstanbul Mihran Matbaası’nda 1302/1884 yılında basılan eser, şairin 25 şiirini içermektedir. 77 sayfadır.

2. İmdâdü’l-Midâd: Abdülkerîm Sâbit Bey’in imtiyaz sahibi olduğu, yazarları arasında Muallim Nâcî, Necîb Nâdir ve Şeyh Vasfî’nin bulunduğu derginin adıdır. Haftada bir yayımlanan dergi edebiyat ile ilgilidir.

Sâbit, şiirde Muallim Nâcî’nin tesirindedir. Babasının vazifesi sebebiyle küçük yaşta Mardin’de bulunan Süleymân Nazîf, Utârid dergisinde “Eski Bir Arkadaş” başlıklı yazısında Sâbit’ten övgüyle bahsetmektedir. Nazîf; Sâbit’in daima okuyup yazdığını, müzik ve resim gibi sanat dallarıyla uğraştığını, kanun çaldığını, ata bindiğini ve silah talimi yaptığını kısacası hiç boş durmadığını söylemektedir (1335: 227-228).

Kaynakça

Baştuğ, İbrahim (hzl.) (1999). İbnü'l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C. IV. Ankara: AKM Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

Süleyman Nazîf (1335). “Eski Bir Arkadaş”. Utârid. C. I. (15): 227-229.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HAKAN YEKBAŞ
Yayın Tarihi: 25.11.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Bir Hayâl

Parlardı yüzi misâl-i mehtâb,

Yandı yüregim harâretinden!

Öpdüm yüzini utandı benden,

Sevdâyı eder bu hâl-i îcâb

Bu bûse yürekde açdı yara,

Bir yara ki iltiyâmı müşkil!

Müşkilse de dil bu hâle kâ’il,

Üftâde gönül o rûy-ı yâra.

Ma’şûkası vardı nâmı ezvâk,

Meftûnı idi anı severdi.

Ma’zûr idi yokdı başka derdi,

Ma’sûm dili safâya müştâk!

Bir yerde ne mümkün etsün ârâm?

Bir kuş gibi fikri zevke seyyâr.

Vicdânları mahv eden şu ekdâr,

Efkârına vermemişdi evhâm!

Lâ-kayd idi dil cihâna karşu!

Bak şimdi nasıl mukayyed oldı.

Gitdikçe bir ihtilâf buldı.

Bed-baht imişim hakîkatı bu!

Zâ’il olarak amâ-yı gaflet;

Göstermede kendini hakîkat,

Mâhiyeti lerze-bahş-ı haşyet.

Efkâra gelir yine sabâvet!

Mahfî tutalım bu mâcerâyı.

Rûhun gibi gizli olsun ey mâh!

Bir ferdi bu hâle etme âgâh,

Takdîs edelim hemân vefâyı!

(Abdülkerim Sâbit (1302). Sabâh-ı İnşirâh. İstanbul: Mihran Matbaası. 32-34.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMET, İbrâhîm İsmet Efendid. 1750 - ö. 1807Doğum YeriGörüntüle
2Özde Ünkand. 1963 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3DERVÎŞ, Karaçelebi-zâde Molla Mustafa Efendid. ? - ö. Ekim-Kasım 1760Doğum YeriGörüntüle
4Menemenlizade Tahird. 1863 - ö. 12 Mart 1903Doğum YılıGörüntüle
5HOTTUOĞLUd. 1863 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6FİGÂNÎ, Silleli Osmand. 1863 - ö. 1904-1905Doğum YılıGörüntüle
7LÜTFÎ/HÂZIM, Sağır-zâded. 1858-59 - ö. 1913Ölüm YılıGörüntüle
8DERVİŞ, Topuzoğlu Ahmedd. 1853 - ö. 1913Ölüm YılıGörüntüle
9HIFZÎ, Mehmetd. 1860 - ö. 1913Ölüm YılıGörüntüle
10Hasan Basri Lostard. 1890 - ö. 25 Ekim 1946MeslekGörüntüle
11RÜŞDÎ, Doktor Mehmed Rüşdî Beyd. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HAMDÎ, Küçük Ahmed Hamdî, Karslıd. 1816 - ö. 1887Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ÂSIM, Kadıoğlud. 1805 - ö. 1884Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14KUL İBRAHİMd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ŞERMÎ, Osman Şermî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
16SA'ÎD, Hasan Efendi-zâded. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle