GÂLİB/FİKRÎ, Mehmed Gâlib Bey, Niğdeli

(d. 1853/1270 - ö. 1915/1333)
divan şairi ve nasir
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1270/1853 yılında Niğde sancağı dahilinde bulunan Olmason köyünde doğdu. Asıl adı Mehmed Gâlib Bey'dir. Şiirlerinde Gâlib ve Fikrî mahlaslarını kullandı. Devriye mevalisinden Niğdeli Şerîf Efendi-zâde Mehmed Sa'îd Efendi'nin oğludur. Öğrenimini tamamladıktan sonra 1286/1869 senesinde Muş Tahrirat Müdür Yardımcısı olarak memuriyet görevine başladı. Bir sene sonra İstanbul'a gelip Mâliye Mektûbî Odasına devam etti. Sonra Adliye Nezareti'ne geçti. 1290/1873 senesinde Süleymaniye Tahrirat müdürlüğüne, sekiz ay sonra da Bağdat Temyiz Meclisi baş kitabetine tayin edildi. Muhtelif tarihlerde Tuna Mektubi Kalemi serhalifeliğinde, Teke Bidayet Ceza riyasetinde; Konya, Selanik, Adana, Bağdat, Trabzon, Sivas, Ankara bidayet ve istinaf mahkemeleri riyaset ve müddeî-i umumiliklerinde; Kosova, Manastır, Cezayir-i Bahr-i Sefid, Aydın ve Selanik adliye müfettişliklerinde bulundu. Rütbe-i ûlâ sınıf-ı evvelini ihraz eyledi. İkinci Meşrûtiyet'in ilanını müteakip İttihad ve Terakki hükümetince A'yân Meclisi üyeliğine getirildi. Rebiülevvel 1333/1915'te İstanbul'da vefat etti. Sultan Mahmûd Türbesi kabristanına defnedildi.

Birçok güzel şiiri olmasına rağmen şiirleri bir araya getirilemeyen Gâlib'in nesri de güçlü idi. Gazetelerde mesela Tercümân-ı Hakîkat'te önemli makaleleri yayımlanmıştı. Kendi mahlasının dışında başka mahlaslarla özellikle Fikrî mahlasıyla Tercümân-ı Hakîkat gazetesinde, Mısır'da ve Paris'te neşrolunan Meşveret ve Şûrâ-yı Ümmet gazetelerinde ayrıca Manastır'da çıkan Neyyir-i Hakîkat gazetesinde manzumeleri yayımlanmıştır. Divan şiiri tarzı manzumeler yazan Gâlib'in özellikle "Gel ne korkarsın ecel sîmâ-yı zerdimden benim / Kurtar Allâh aşkına dünyâyı derdimden benim" matlalı gazeli devrinde çok tutulmuş ve bestelenmiştir.

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emİn Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 28.08.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gel ne korkarsın ecel sîmâ-yı zerdimden benim

Kurtar Allâh aşkına dünyâyı derdimden benim

Bir Hudâ'î âşıkım tahlîl olunsa tıynetim

Dehre bin Mecnûn gelir her cüz'-i ferdimden benim

Ra'd u berki bak ne müdhişdir hevâ-yı aşkımın

Rû-nümâ bin yıldırım bir âh-ı serdimden benim

Dil tesellî-yâb olur reng-i sirişk-i âlden

Bir nişândır çünki rengînî-i verdimden benim

Sen tabîbim ol yetiş kurtar bu gamdan cânımı

Gel ne korkarsın ecel sîmâ-yı zerdimden benim

İnal, İbnü'l-Emİn Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay. 452.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ÜLFETÎ, İsmaild. 1808 - ö. 1898Doğum YeriGörüntüle
2Özden, Dursund. 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Köz, Mustafad. 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4AHMED CELALEDDİN DEDE, Ahmet Celalettin Baykarad. 1853 - ö. 1946Doğum YılıGörüntüle
5ZARÎ, Ahmet Kamil Tanrıdağd. 1852-1853 - ö. 09.11.1941Doğum YılıGörüntüle
6FAHİMÎ, Abdurrahim Doğand. 1853 - ö. 28.03.1933Doğum YılıGörüntüle
7AYDINd. 1825 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
8MEHMED MİHRÎ, Kerküklüd. 1849 - ö. 1915'ten sonraÖlüm YılıGörüntüle
9KARÂRÎ, Tahird. 1835/1826 - ö. 1915Ölüm YılıGörüntüle
10A. Nevzad Odyakmazd. 3 Ağustos 1923 - ö. 14 Haziran 2014MeslekGörüntüle
11RÂİF, İskenderpaşa-zâde Yûsuf Râif Efendid. ? - ö. 1888MeslekGörüntüle
12Hasan Adnan Önelçind. 1919 - ö. 18 Ekim 1987MeslekGörüntüle
13MİSLÎ, İsmail Hakkı Dede, İstanbullud. ? - ö. 1870Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MEHMED MİHRÎ, Kerküklüd. 1849 - ö. 1915'ten sonraAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NAZÎF, Süleymân Nazîf Efendid. 6 Eylül 1788 - ö. 1832Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16REFÎ\', Esîrî-zâde Mehmed Refî\' Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1819Madde AdıGörüntüle
17SEYYİD, Şeyh Seyyid Ahmed Hicâbîd. 1826 - ö. 1888Madde AdıGörüntüle
18SUBHÎ, Ta\'lîkî-zâde Mehmed Subhîd. ? - ö. Nisan 1606Madde AdıGörüntüle