NUTKÎ ALİ DEDE

(d. ?/? - ö. 1727/1804?/?)
tekke şairi
(Tekke / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

 

Mutasavvıf, musikîşinas ve hattat olan şair, şiirlerinde Nutkî mahlasını kullanmaktadır. Sicill-i Osmanî'de Bosnalı olduğu yazılıdır (1996: 1279). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi'nde ise İstanbul'da doğduğu doğum tarihinin belli olmadığı kaydedilmektedir (1990: 89). Yenikapı Mevlevihanesi şeyhlerinden Ebubekir Dede’nin oğludur. Babasından ve amca oğlu Salih Ahmed Dede’den tahsil görmüştür. Babasının vefatından sonra aynı dergâha şeyh olmuş ve 29 yıl bu görevde kalmıştır. Şiir ve hat sanatı ile uğraşmakla beraber asıl şöhretini musiki sahasında kazandı. Şeyh Galib ve ünlü bestekar İsmail Dede Efendi onun zamanında yetiştiler. Elde, vefatından az önce bestelediği Şevk-u tarab makamında bir ayini bulunmaktadır. Defter-i Dervişan adlı mecmuasına şeyhliği sırasında Yenikapı Mevlevihanesi’ne intisab edenleri kaydetmiş, bu deftere kendisinden sonra şeyh olan kardeşi Abdülbaki Nâsır Dede devam etmiştir (1990: 89). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi'nde ölüm tarihi 1804 olarak verilmesine karşın Sicill-i Osmani'de 1727/1728 tarihi verilmektedir (1990: 89; 1996: 1279).

 

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya Sicil-i Osmanî IV. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

 

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay.

 

“Nutkî Ali Dede” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. s. 89.

 

 

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. HİLAL ERDOĞAN
Yayın Tarihi: 03.03.2015

Eserlerinden Örnekler

Gazel

 

Âh eyle gönül âteş-i aşkıyla zamândur

Her dem işimüz fürkat-i yâr ile figândur

Bilmem ne zamân dil ola vaslunla müşerref

Zirâ ki firâkunla derûnum yanagandur

Ayb eylemenüz subha degin nâle vü zârum

Yalvarmak içün yâre o bir başka zamândur

Nutkî görebilsen ne virürsin bana yârı

Zirâ görinürse bana yâr sana nihândur

 

Genç, İlhan (hzl.) (2000). Esrar Dede Tezkire-i Şu’arâ-yı Mevleviyye. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 502-503.

 

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Bahaeddin Özkişid. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975Doğum YeriGörüntüle
2Kayacan, Feyyazd. 19 Aralık 1919 - ö. 05 Nisan 1993Doğum YeriGörüntüle
3ŞEYDÂ, Nûrî Şeydâ Beyd. ? - ö. 1901Doğum YeriGörüntüle
4Bahaeddin Özkişid. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975Doğum YılıGörüntüle
5Kayacan, Feyyazd. 19 Aralık 1919 - ö. 05 Nisan 1993Doğum YılıGörüntüle
6ŞEYDÂ, Nûrî Şeydâ Beyd. ? - ö. 1901Doğum YılıGörüntüle
7Bahaeddin Özkişid. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975Ölüm YılıGörüntüle
8Kayacan, Feyyazd. 19 Aralık 1919 - ö. 05 Nisan 1993Ölüm YılıGörüntüle
9ŞEYDÂ, Nûrî Şeydâ Beyd. ? - ö. 1901Ölüm YılıGörüntüle
10Bahaeddin Özkişid. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975MeslekGörüntüle
11Kayacan, Feyyazd. 19 Aralık 1919 - ö. 05 Nisan 1993MeslekGörüntüle
12ŞEYDÂ, Nûrî Şeydâ Beyd. ? - ö. 1901MeslekGörüntüle
13Bahaeddin Özkişid. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Kayacan, Feyyazd. 19 Aralık 1919 - ö. 05 Nisan 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ŞEYDÂ, Nûrî Şeydâ Beyd. ? - ö. 1901Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Bahaeddin Özkişid. 19 Haziran 1928 - ö. 9 Kasım 1975Madde AdıGörüntüle
17Kayacan, Feyyazd. 19 Aralık 1919 - ö. 05 Nisan 1993Madde AdıGörüntüle
18ŞEYDÂ, Nûrî Şeydâ Beyd. ? - ö. 1901Madde AdıGörüntüle