VUSÛLÎ, Mehmed

(d. 1523/930 - ö. 1590/11 Receb 998)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul'da 930/ 1523 yılında doğdu. II. Selim'in pabuççubaşısı olan Abdi Ağa'nın oğludur. Asıl adı Mehmet olmakla birlikte Molla Çelebi ünvanı ile tanındı. Bir başka ünvanı ise Hubbî Mollası'dır. Bu ünvanı kayınvalidesinin adı Hubbî olduğu için almıştır. Kapucubaşızade olarak da anılmıştır. Vusûlî, II. Selim şehzade iken şehzadenin hocası olan Şemsî Çelebi'nin damadıdır. Medrese eğitimi gördükten sonra Anadolu Kazaskeri Mehmed Çelebi'den mülazım oldu. Bursa ve İstanbul medreselerinde müderrislik yaptı. II. Selim'in şehzadeliği sırasında şehzadenin yanında olan Vusûlî, II. Selim Konya ve Kütahya sancak beyi olduğunda bu şehirlere kadı olarak tayin edildi. Daha sonra 1567 tarihinde İstanbul'a kadı olarak atandı, üç kez İstanbul kadılığı yaptı, 1568 yılında Anadolu kazaskeri oldu. 11 Receb 998 / 1590 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Mezarı Eyüp Sultan'da Debbağzâde karşısında kayınvalidesi Hubbî Hatun'un yanındadır.

Divan, Cihadnâme, Risale-i Cündiye, Selimnâme, Sirâcü'l-Vehhac Tercümesi (Bedia), Lemeât Tercümesi adlı eserleri vardır. Eserlerinden divanına ulaşılamamıştır. Selimnâme adlı eseri Necdet Öztürk tarafından Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 1987 yılı Ekim ayı sayısında yayımlanmıştır.

Kaynakça

Cumbur Müjgan (2007). Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.8. Ankara: AKM Yay.

İpekten Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü'ş-Şuarâ. Ankara: TTK Yay.

Solmaz Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü'l-A’lâm. 4 C. İstanbul.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. VOLKAN KARAGÖZLÜ
Yayın Tarihi: 06.11.2013

Eserlerinden Örnekler

Mihr-i 'âlem geşt ider etrâf-ı çarhı sû-be-sû

Olmağa sen âfitâb-ı hüsne bir dem rû-be-rû

Mûmiyânunla dehânun bahsin itdün boş yire

Kaldı fark olınmadı biri birinden mû-be-mû

XXX

Aldanup el rakîbe dime râz-ı 'aşkı

Virme ey dil sakın imânını şeytân eline

XXX

Düşer mihründen ey meh necm-i eşküm bir nice gündür

Bana yâr olmadı tâli' sitârem katı düşkündür

XXX

Tîgin alsa beni öldürmege cânân eline

Hazz-ı cânumdurur amma bulaşur kan eline

 Dest-i zülfün kim kaçan kabz ide hâl-i ruhunu

Sanuram aldı yine kûyını çevgân eline

Kurnaz Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay. 1172.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RE'FETÎ, Mustafad. ? - ö. Nisan 1699Doğum YeriGörüntüle
2İRARÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AZÎZ, Abdülazîz Bey, İstanbullud. 1850 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
4ALİ, Ümm-i Veledzâde Ali Efendid. 1523 - ö. Nisan/Mayıs 1573Doğum YılıGörüntüle
5NEFÎSÎd. 1523 - ö. 1557Doğum YılıGörüntüle
6KABÛLÎ, Gedizlid. 1523? - ö. 1591/92Doğum YılıGörüntüle
7SEVDAYÎ, Ahmed Çelebid. ? - ö. 1590Ölüm YılıGörüntüle
8CEVHERÎ, İBN-İ YEMÎNd. ? - ö. 1582/1590?Ölüm YılıGörüntüle
9HİMMETÎ, Himmetî Beyd. ? - ö. 1590Ölüm YılıGörüntüle
10NÛRÎ, Kadı Nurullah Efendid. ? - ö. 1552-53MeslekGörüntüle
11EMÎN, Ayaklı Kütüphane Müftüzade Seyyid Mehmed Emin Efendid. 1700-01 - ö. Temmuz-Ağustos 1797MeslekGörüntüle
12DERVİŞ HİLMİ, Abdullahd. ? - ö. 1769MeslekGörüntüle
13VÂLİHÎ, Kadızâde Ahmed Vâlihî Çelebid. ? - ö. 1599Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FEHMÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Dülbendzâde/Tülbendcizâde, Mehmed Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16YÜMNÎ, Mehmed Yümnî Efendid. ? - ö. 1672-73Madde AdıGörüntüle
17MUHLİSÎ, Hızır Çelebid. ? - ö. 1617Madde AdıGörüntüle
18AZÎZ, Abdülazîz Efendi, İstanbullud. 1801 - ö. 1862Madde AdıGörüntüle