VUSÛLÎ, Mehmed

(d. 1523/930 - ö. 1590/11 Receb 998)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul'da 930/ 1523 yılında doğdu. II. Selim'in pabuççubaşısı olan Abdi Ağa'nın oğludur. Asıl adı Mehmed olmakla birlikte Molla Çelebi unvanı ile tanındı. Bir başka unvanı ise Hubbî Mollası'dır. Bu unvanı kayınvalidesinin adı Hubbî olduğu için almıştır. Kapucubaşı-zâde olarak da anılmıştır. Vusûlî, II. Selim şehzade iken şehzadenin hocası olan Şemsî Çelebi'nin damadıdır. Medrese eğitimi gördükten sonra Anadolu Kazaskeri Mehmed Çelebi'den mülazım oldu. Bursa ve İstanbul medreselerinde müderrislik yaptı. II. Selim'in şehzadeliği sırasında şehzadenin yanında olan Vusûlî, II. Selim Konya ve Kütahya sancak beyi olduğunda bu şehirlere kadı olarak tayin edildi. Daha sonra 1567 tarihinde İstanbul'a kadı olarak atandı, üç kez İstanbul kadılığı yaptı, 1568 yılında Anadolu kazaskeri oldu. 11 Receb 998 / 1590 tarihinde İstanbul'da vefat etti. Mezarı Eyüp Sultan'da Debbağzâde karşısındadır.

Divan, Cihadnâme, Risale-i Cündiye, Selimnâme, Sirâcü'l-Vehhac Tercümesi (Bedia), Lemeât Tercümesi adlı eserleri vardır. Eserlerinden divanına ulaşılamamıştır. Selimnâme adlı eseri Necdet Öztürk tarafından Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 1987 yılı Ekim ayı sayısında yayımlanmıştır.

Kaynakça

Cumbur Müjgan (2007). Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.8. Ankara: AKM Yay.

İpekten Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç Filiz (hzl.) (2010). Aşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü'ş-Şuarâ. Ankara: TTK Yay.

Solmaz Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’ârâsı (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü'l-A’lâm. 4 C. İstanbul.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. VOLKAN KARAGÖZLÜ
Yayın Tarihi: 06.11.2013

Eserlerinden Örnekler

Mihr-i 'âlem geşt ider etrâf-ı çarhı sû-be-sû

Olmağa sen âfitâb-ı hüsne bir dem rû-be-rû

Mûmiyânunla dehânun bahsin itdün boş yire

Kaldı fark olınmadı biri birinden mû-be-mû

XXX

Aldanup el rakîbe dime râz-ı 'aşkı

Virme ey dil sakın imânını şeytân eline

XXX

Düşer mihründen ey meh necm-i eşküm bir nice gündür

Bana yâr olmadı tâli' sitârem katı düşkündür

XXX

Tîgin alsa beni öldürmege cânân eline

Hazz-ı cânumdurur amma bulaşur kan eline

 Dest-i zülfün kim kaçan kabz ide hâl-i ruhunu

Sanuram aldı yine kûyını çevgân eline

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.1172.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HÂLİSÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NECÎB, Mustafa Necîb Efendid. ? - ö. 1831Doğum YeriGörüntüle
3Aslı Öngörend. 01 Ocak 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4NEFÎSÎd. 1523 - ö. 1557Doğum YılıGörüntüle
5HUMÂRÎ, Humârî Çelebid. 1523-24 - ö. 1591-92Doğum YılıGörüntüle
6ALİ, Ümm-i Veledzâde Ali Efendid. 1523 - ö. Nisan/Mayıs 1573Doğum YılıGörüntüle
7MECDÎ, Mehmedd. ? - ö. 1590/91Ölüm YılıGörüntüle
8İBRAHİM, İbrâhîm bin Ahmed el-Amasîd. ? - ö. 1590\'dan sonraÖlüm YılıGörüntüle
9SABRÎ, Sabrî Abdurrahman Çelebi, Arap-zâded. ? - ö. 1590Ölüm YılıGörüntüle
10NAZMÎ, Mehmed Nazmî Çelebid. ? - ö. 1667MeslekGörüntüle
11FERÎD, Mehmed Bahâeddîn Ferîdd. ? - ö. 1837MeslekGörüntüle
12SIDKÎ, Mehmed Sâdık Sıdkî Efendi b. Alâ’iyeli Taceddin Efendid. 1572 - ö. 1628MeslekGörüntüle
13MÜ\'MİNd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14MUHYî, Pilavcıd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZÜLÂLÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16NAKŞÎ, Çıkrıkçı Şeyh Mustafa Efendid. ? - ö. 23 Mayıs 1757Madde AdıGörüntüle
17AHMED, Kaytaszâded. ? - ö. 1584-85Madde AdıGörüntüle
18VASFÎ, Rüstem Vasfî Efendid. ? - ö. 1853-54Madde AdıGörüntüle