MEHMED NÂZIM [PAŞA]

(d. 1849 / ö. 17 Aralık 1926)
şair, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Üsküdar’da doğdu. İptidaî ve rüşdî mektepte öğrenim gördü. Arapça ve Farsçadan özel dersler aldı. Fransızca öğrendi. Da’âvi Nezareti Evrak Odasına mülâzemetle girdi. Adliye İcra Cemiyeti Zabıt Kitabetinde başmümeyyiz muavini oldu. Bu dönemde “Cerîde-i Mehâkim” dergisinin ilk yazı işleri müdürlüğünü yaptı. Ahmet Mithat Efendi’nin çıkardığı İttihad gazetesinde yazılar yazdı. Ziya Paşa, Adana valisi iken kendisini Adana mektupçuluğuna atadı. Konya, Bitlis, Halep mektupçuluğunu icra etti. Kastamonu mektupçuluğuna tayin edilse de bu görevi kabul etmedi. Bir süre Umum Muhacirin Komisyonu mektupçuluğu yaptı. Mersin ve Kayseri mutasarrıflığına atandı. 1881’de Rütbe-i Râbi’a tevcih, 1901’de Rumeli Beylerbeyliği pâyesine terfî oldu. Birinci Rütbe Osmânî ve Mecîdi, Fransa’nın Birinci Rütbe Legion d’honeur ve Papa’nın ikinci rütbe nişanlarını kazandı. Diyarbakır, Halep, Konya, Sivas ve Selanik valisi olarak görevde bulundu. Selanik valisi iken Yunanların şehri ele geçirmesi üzerine yurda döndü ve emekli oldu.

Mevlevi bir şair olan Mehmed Nâzım Paşa, Şair Nâzım Hikmet’in dedesidir. Basılı yedi eseri dışında Fevziye Abdullah Tansel tarafından bulunan yazma şiir mecmuası ve Cumhuriyet gazetesinde Bir Devrin Tarihi (no. 2770, 21 Kanunisani 1932 vd.) adıyla neşredilen anıları da mevcuttur. Oğlu Hikmet Bey’in Kadıköy’deki evinde vefat etmiş, Karacaahmet Kabristanı’na defnedilmiştir. 

Kaynakça

Güllüce, Fatih (2008). Mehmed Nâzım Paşa’nın “İbn Fâriz Tercümesi ve Şerhi” Metin ve İnceleme. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

İnal, Mahmut Kemal (1969). “Nâzım”. Son Asır Türk Şairleri. C. II. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi. 1137-1141.

Sarıbal, İsmet (2018). “Ahd-i Şehriyârî’den Devr-i Hamid-i Sânî’ye Valiliğe Giden Yolda Bir II. Abdülhamid Dönemi Memurunun Serencamı”. Adam Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (2): 175-212.

Tansel, Fevziye Abdullah (1966). "Bir Mevlevî Nâsir ve Şâiri Mehmed Nâzım Paşa Basılı Eserleri ve Yazma Şiir Mecmuası". Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 14 (1): 155-174.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: Ali ERBAY
Yayın Tarihi:
Güncelleme Tarihi: 25.12.2023

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
MuhâtabaMihran Matbaası / İstanbulH. 1304/M. 1886-1887Diğer
Ahd-i ŞehriyârîMatbaa-i Ebüzziya / İstanbulH. 1304/M. 1886-1887İnceleme
Nizâmü’l-Hâss fî Ehli’l-İhtisâsŞems Matbaası / İstanbulH. 1326-1328/M. 1908-1910Tercüme
KerbelâŞems Matbaası / İstanbulH. 1327-1329/M. 1909-1911Diğer
İbn-i Fâriz TercemesiŞems Matbaası / İstanbulR. 1328-1330/M. 1912-1914Tercüme
Esrâr-ı Tevhid ve TercemesiŞems Matbaası / İstanbulR. 1331/M. 1915-1916Tercüme
Yek-ÂvâzŞems Matbaası / İstanbulR. 1333/M. 1917Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HULKÎ, Hasand. 1849 - ö. 1893Doğum YılıGörüntüle
2MEHMED MİHRÎ, Kerküklüd. 1849 - ö. 1915\'ten sonraDoğum YılıGörüntüle
3EMÎN, Arab-zâde Emîn Efendid. 1849 - ö. 1911Doğum YılıGörüntüle
4AHMED CAZİMd. 10.06.1879 - ö. 26.01.1926Ölüm YılıGörüntüle
5AZMİ BEKİR, Bekird. 1870 - ö. 20.03.1926Ölüm YılıGörüntüle
6HAMMAL/MİRZE GÜLZAR, Bayrameli Abbaszâded. 1859 - ö. 03.06.1926Ölüm YılıGörüntüle
7H. Hümeyra Şahind. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
8ZEYNEL, Zeynel Abidin Makasd. 1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
9Ali K. Metind. 8 Nisan 1964 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Hüseyin Rıfat (Işıl)d. 1878 - ö. 24 Şubat 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Ruhi Naci Sağdıçd. 1895 - ö. 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Ahmet Reşit Reyd. 1870 - ö. 14 Ağustos 1955Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MUHYÎ, Muhyî Mehmed Çelebid. ? - ö. 1596Madde AdıGörüntüle
14BAHŞÎ, Mehmed Bahşî Efendid. ? - ö. 1628-29Madde AdıGörüntüle
15EDÎB, Seyyid Mehmed Edib Efendid. 1747-48 - ö. 1801-02Madde AdıGörüntüle