Madde Detay
CEFÂYÎ, Fistancıoğlu, Muslihuddîn Halife/Mestancıoğlu
(d. 877-78/1473 - ö. 950/1543)
divan şairi, kadı, katip, saray hocası, imam
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
16. yüzyıl şairlerinden olan Cefâyî Filibelidir. Âşık Çelebi’nin tezkiresinde şairin öldüğünde yetmiş yaşında olduğunu belirtmesinden hareketle 1473 yılında doğduğu söylenebilir. Âşık Çelebi’ye göre Fistancıoğlu Muslihuddîn Halîfe, Hasân Çelebi’ye göre Mestancıoğlu sanıyla tanınan Cefâyî özellikle güzel yazı ve hesap işlerinde üstad sayılırdı. İstanbul kadılığı sırasında Müftî Sa‘dî Çelebi’ye ve kazasker Muhiddîn Çelebi’ye kâtiplik yaptı. Saray hocalığı görevinde bulundu. Daha sonra Rumeli şehirlerinde kadı olarak çalıştı. Aşırı içki düşkünlüğü yüzünden azledildi. 950/1543 yılında düşkün bir vaziyette iken Filibe’de vefat etti.
Âşık Çelebi Cefâyî’nin bazı fende üstadı olduğunu ve kendisini içki derdinden kurtarmak için çok uğraşmasına rağmen başarılı olamadığını üzülerek belirtir. Tezkire yazarları şiirlerini çok başarılı bulmazlar.
Kaynakça
İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.
Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.
Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şuarâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretussuara.html [erişim tarihi: 02.09.2013]
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. FİLİZ KILIÇ
Yayın Tarihi: 22.10.2013
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020
Eserlerinden Örnekler
Gazel
Âyîne ne yüzden ola cânâna berâber
Olsun görelüm yüz yüze ol hâna berâber
Gülgûn-ı sirişküm hat-ı şebdîz ile kavuşdum
Geldi tutuşup ikisi meydâna berâber
Gûyâ ki olur gündüz ile gice müsâvî
Zülf-i siyeh olsa ruh-ı cânâna berâber
Çekdüm ayagı tozıyıla cevher-i eşki
Geldi ikisi dîde-i mîzâna berâber
Âsân idi artuk komak eş’âr-ı selefden
Varılsa Cefâyî şeh-i devrâna berâber
(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 468.)
İlişkili Maddeler
Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
---|---|---|---|---|
1 | NÂLİŞÎ | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
2 | RÂŞİD, Mustafâ | d. 1822 - ö. 1850 | Doğum Yeri | Görüntüle |
3 | EMÂNÎ, Hoca Îsâ | d. ? - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
4 | SÜLEYMAN, Süleyman Efendi | d. ? - ö. 1543 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
5 | MİHAL-ZÂDE, Mehmed Bey | d. ? - ö. 1543 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
6 | MEHMED, Şehzâde Mehmed b. Kanunî S. Süleyman | d. 1521 - ö. 1543 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
7 | HASAN RIZÂ EFENDİ | d. 1809-10? - ö. 1890 | Meslek | Görüntüle |
8 | ZEKÂÎ, Taşköprî-zâde Zekâî Ahmed Efendi | d. ? - ö. 1652 | Meslek | Görüntüle |
9 | İZZET, Hüseyin İzzet Efendi, Karaferyeli | d. 1829 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
10 | SÛDÎ, Ahmed | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
11 | BEKÂYÎ, Hatîb-zâde Abdülbâkî Bekâyî Dede | d. ? - ö. 1591 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
12 | GINÂYÎ, Ali Gınâyî Efendi | d. ? - ö. ? | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
13 | ŞAH İSMAİL, İsmail Özalp | d. 11.07.1938 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
14 | İZZÎ, Süleyman İzzî Efendi | d. ? - ö. 1754-55 | Madde Adı | Görüntüle |
15 | ŞERÎF, Rahmetullâh Şerîf Efendi | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |