CELÂL, Abdullah Celâleddîn Paşa

(d. 1263/1847 - ö. 1321/1903)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1263/1847 senesinde Siroz'da doğdu. Asıl adı Abdullah Celâleddîn Paşa'dır. Şiirlerinde Celâl mahlasını kullandı. Vüzeradan Selanik valisi Sirozlu İbrâhim Paşa-zâde Ali Tevfîk Paşa'nın oğludur. 1279/1862 senesinde Hâriciye Mektûbî Kalemi'ne girdi. Müntesiplerinden bulunduğu Mahmûd Nedîm Paşa'nın valiliği sırasında henüz on sekiz yaşında olduğu hâlde Trablusgarb Meclis-i Tahkîk riyasetine tayin olundu. Trablusgarb'da diğer bazı memuriyetlerde de bulunduktan sonra Mahmûd Nedîm Paşa'nın Bahriye Nezareti esnasında 1288/1871 yılında Meclis-i Bahriye başkâtibi oldu. Halep, Girit, Trablusgarb vilayetleri mektupçuluklarında; Humus, Urfa, Mazgird, Ergani Madeni, Karahisâr-ı Sâhib, Kütahya, Cebel-i Bereket, Muş, Kerkük, Menteşe, Yozgat, Trablusşam ve Hama mutasarrıflıklarında bulundu. Birinci rütbe Osmânî ve ikinci rütbe Mecîdî nişanlarını aldı. Rumeli Beylerbeyliği payesini kazandı. Hastalığından dolayı son görevi olan Hama mutasarrıflığından istifa ederek İstanbul'a geldi. Müptela olduğu gırtlak iltihabından kurtulamayarak 1321/1903 Rebiülevvelinde İstanbul'da vefat etti. Eyüp'te Otakçılar Dergâhı haziresinde ailesinin mezarlığına defnedildi.

Celâl Paşa, Mevlevî tarikatına müntesip ve Bahâriye Mevlevîhânesi şeyhi Hüseyin Fahreddîn Dede'ye bağlı idi. Tabutunun başına sikke-i Mevlevî konularak mezarına o şekilde nakledilmiştir. Mütevazı, nazik, zarif, nüktedan, ehl-i zevk ve cismen zayıf idi. Elli sekiz yaşında vefat eylediği hâlde yetmiş yaşında gibi görünürdü (İnal 1988: 211).

İbnü'-Emin bir Dîvân'ı olduğunu, bu Dîvân'ın basılmadığını ve asıl nüshasının damadında bulunduğunu, bazı edebî mecmualarda da şiirlerinin görüldüğünü bildirmektedir (İnal 1988: 211). Celâl Paşa zamanının değerli şairlerindendi. Eski tarzda güzel şiirler söylerdi. Şiirlerinin çoğu mutasavvıfanedir. Nesirde de mahir idi. İbnü'l-Emin'e taşradan gönderdiği edibane mektuplar daha sonra kaybolmuştur (İnal 1988: 211).

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. II. İstanbul.

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.08.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Aşk tutmuş âlemi feyz-i zuhûrı bende hep

Cilve hüsn olmuş tecellî eylemişdir sende hep

 

Gönlümüzde berk urur nûr-ı mübîni vahdetin

Gör cemâlullâhı mir'ât-ı dili rûşende hep

 

Emr idersin ihtirâz-ı fitneden ammâ yine

Her nigâhın fitnedir ey dilber-i nâzende hep

 

Âşıkım yâ Rab belâ-yı aşk-ı âlem-sûzunun

Her tecellîyâtını gönlümde kıl tâbende hep

 

Her sözüm sihr-i beyânın andelîbidir Celâl

İtse dem-beste nola bülbülleri gülşende hep

(İnal, İbnü'l-Emîn Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. I. İstanbul: Dergah Yay. 211.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SEHÂYÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2BEDRÎ, Bedreddîn Mahmûd Efendid. ? - ö. 1581Doğum YeriGörüntüle
3EVLİYÂ-ZÂDE, Mustafa Efendid. ? - ö. 1647Doğum YeriGörüntüle
4FÎRÛZ, Muhammed Rahîm Sânîd. 1847 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
5SEFİL ALİd. 1847 - ö. 1907Doğum YılıGörüntüle
6ZİYÂ EFENDİd. 1847 - ö. 1914Doğum YılıGörüntüle
7AHMED TAL'AT, Benlerli-zâde Hâfız Ahmed Tal'at Efendid. ? - ö. 1903Ölüm YılıGörüntüle
8FAZLÎd. ? - ö. 1903-04’te hayattaÖlüm YılıGörüntüle
9ÂSAF, Mahmûd Celâleddîn Paşad. 1853 - ö. 1903Ölüm YılıGörüntüle
10HÂFIZ, Erzurumlu İshâk Efendid. 1838 - ö. 1903MeslekGörüntüle
11KUL DURAK, Şahin Durakd. 1955 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Said Ahmetd. 10 Haziran 1920 - ö. 5 Aralık 2007MeslekGörüntüle
13TEVFÎK, Tarsuslu Cûdî-zâde Seyyid Mehmed Efendid. 1873 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SIRRÎ, Şerîf Sırrı Efendid. 1815 - ö. 1854Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ALİ RÛHÎ, Darbaz-zâded. 1853 - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BOSNEVÎ, Abdullah (Rumî)d. 1584 - ö. 1644Madde AdıGörüntüle
17FÂNÎ EFENDİ, Ebûbekir-zâde Mehmed Abdülbâkî Fânî Efendid. 1850 - ö. 1909 ds.Madde AdıGörüntüle
18HAFÎD, Şeyh-zâde İbrahim Paşad. 1747-48 - ö. 1813Madde AdıGörüntüle