Madde Detay

Halil Erdoğan Cengiz, Kastamonu'nun Araç ilçesinin Dereçatı köyünde doğdu. Babası Hamdi Cengiz, Annesi Faika Hanımdır. İlkokulu babasının başöğretmen olduğu Kastamonu'nun Tosya ilçesinde, Lise'yi Kastamonu'da Abdurrahman Paşa Lisesinde okudu. 1952 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine kaydoldu. Maddi yetersizliklerden dolayı Petrol Ofisinde çalışmaya başladı. Ertesi yıl Hukuk Fakültesinden ayrıldı ve eğitimine Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde devam etti ve bu fakülteden mezun oldu. 16.10.1957 tarihinde Tosyalı Sebahat Hanımla evlenmiştir ve bu evlilikten 26.9.1958 tarihinde kızı Betül Berrin ve 15.10.1961 tarihinde oğlu Ali Bülent dünyaya gelmiştir.

Askerlik görevini Harp Tarihi Enstitüsünde yaptı ve ardından Başbakanlıkta çalışmaya başladı ve bu kurumdan daire başkanı görevinde iken 1982 yılında emekli oldu. Emekli olduktan sonra Devlet Konservatuvarı Müzikoloji Bölümünde Osmanlı Paleografyası, Osmanlıca ve Türk Edebiyatı; Hacettepe Üniversitesinde Eski Türk Edebiyatı dersleri verdi. 28 Ekim 1993 tarihinde Ankara'da vefat etti.

Araştırma, İnceleme, Tenkit, kitap tanıtımı sahasındaki düz yazılarını ve şiirlerini Arayış, Kitaplar Alemi, Türk Sanatı, Küçük Asya, Türk Dili, Tarih ve Toplum gibi dergilerde yayımladı.

Halil Edoğan Cengiz, memuriyet hayatında yeterli ilgiyi gösteremediği edebiyat araştırmalarına emekli olduktan sonra ağırlık vermiştir. Edebiyat sahasına başlangıçta saz şairlerinden etkilenerek girmiş olsa da lise son sınıfta okuduğu sırada edebiyat öğretmeni -aynı zamanda dönemin önemli eleştirmenlerinden birisi olan- Rauf Mutluay'ın yönlendirmesiyle Garip şiirine ilgi duydu ve Garip şiiri tarzında şiir denemeleri yaptı. İlk şiiri "Şaşı" arkadaşı Aydın Sami Güneyçal tarafından çıkarılan Arayış dergisinde 1953 yılında yayımlandı.

Osmanlı Türkçesine olan ilgisi onun divan şiirine de yönelmesini sağladı. Divan edebiyatı sahasında uzmanlaştı ve divan edebiyatı hakkında birçok araştırma-incelemelerde bulundu. Basılmış eserlerinin yanı sıra üzerinde çalışıp tamamladığı halde basılmayan eserleri de vardır. Adanalı Sururi'nin tarihlerini içeren Divan-ı Sururi Mecmuası'nı incelemiş tamamını notlar ve açıklamalarla yeni yazıya aktarmıştır fakat yayımlamamıştır. Musiki sahasında yaptığı katkılarına dikkat çekmek gerekirse Osmanlı Türkçesiyle yazılmış olan müzik kitaplarını ve metinlerini yeni alfabeye aktarmış ve sadeleştirilmiş halleriyle yayımlamıştır. Bestekâr Hâşim Bey (1815-1868)'in Hâşim Bey Mecmuası diye anılan edvarı, Kırşehrî'nin Der Beyân-ı Kavaid-i Nâme-i Perde-i Tanbur'u, Kadızâde-i Tirevî Edvarı, Rauf Yektâ'nın Esatîr-i Elhân bunlardandır. Devlet Konservatuarı Kütüphanesinde kayıtlı -birinci cildinin nerede olduğu bilinmeyen- 22 ciltlik Mustafa Nezihi Albayrak Koleksiyonunun tercümesi de Halil Erdoğan Cengiz'in yoğun çalışmalarıyla gerçekleşmiştir. Son çalışması Tosya'nın Mahalleri ve Lakapları adını taşımaktadır. Fransızca'dan Japon şiiri çevirileri yapmıştır. Toplumsal Tarih dergisinde "Geçmiş Zaman Olur Ki" başlığıyla araştırma ve incelemeleri yayımlanmıştır. Halil Erdoğan Cengiz'in, Halk Şiiri, Divan Şiiri, Azmî, Vîrânî, Şair Padişahlar, Fetvalar, Gevheri, Bektaşî Şairleri ve Agâhî üzerine incelemeleri de bulunmakladır. Bu çalışmaların bir kısmı tamamlanmış bir kısmı da aramızdan ayrılmasıyla yarım kalmıştır.