Madde Detay
Abdülaziz Halis Çıkıntaş
Hâlis
(d. 1867 / ö. 6 Şubat 1935)
Şair, Yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl Adı Abdülaziz’dir. Şiirlerinde Hâlis mahlasını kullandı. Diyarbakır’da doğdu. Abdülhamid Niyazi Çıkıntaş’ın küçük kardeşidir. Diyarbakır ve İstanbul’daki kesintili öğrenim yıllarının ardından 1890-1909 yılları arasında muhtelif kaza ve sancaklarda nâiplik görevlerinde bulundu. 31 Mart Vak’ası’nı müteakip, Erganimadeni sancağı nâibiyken İttihatçılar tarafından irtica suçlamasıyla önce Rodos’a, ardından Sinop’a sürüldü. 1914’te Birinci Dünya Savaşı nedeniyle çıkarılan genel aftan yararlanarak önce İstanbul’a, sonra Diyarbakır’a gitti. İttihatçıların iktidardan düşmesiyle, abisinin siyasi nüfuzundan yararlanarak sırasıyla Savur, Çermik ve Derik kaymakam vekilliği görevlerine tayin edildi. Malatya Asliye Mahkemesi üyeliği görevinden 1927’de emekli oldu. 6 Şubat 1935'te vefat eden şair, Mardinkapı mezarlığına defnedildi.
HâltercümesindeTürkçe ve Arapçaya hâkim olduğunu, Kürtçeyi ise Türkçeye mealen manzum çeviriler yapacak kadar bildiğini belirten Çıkıntaş, Tuhfetü’l-Kuds adında basılmamış bir eseri bulunduğundan da söz eder. Daha çok hicviyyeleri ile tanınan şairin, şiir ve inşâ alanında takdire şayan bir yeteneğe ve dil becerisine sahip olduğu kaynaklar tarafından aktarılmaktadır (Beysanoğlu 1997: 242). Dîvânçe’si ve Mem u Zîn tercümesi bulunmaktadır. Şevket Beysanoğlu (1997: 242), Çıkıntaş’ın tercümesinin Türkçe’de yapılmış ikinci Mem u Zîn tercümesi olduğunu elindeki kaynaklara dayandırarak belirtir. 131 sahife ve 58 bahisten oluşan tercümenin mukaddimesinde kaynak eserin yazarı, konusu ve tercüme usulü hakkında bilgiler verilmiştir.
Kaynakça
Beysanoğlu, Şevket (2003). Anıtları ve Kitabeleri ile Diyarbakır Tarihi. Diyarbakır: Diyarbakır B.B. Yay.
Beysanoğlu, Şevket (1997). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. Ankara: San Matbaası.
Işık, İhsan (2013). Diyarbakır Ansiklopedisi. C. 1. Ankara: Elvan Yayınları.
Işık, İhsan (2006). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi, C. 3. Ankara: Elvan Yay.
Şanlı, Bilal (2013). Osmanlı Dönemi Diyarbakırlı Divân Şairleri. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KARADENİZYayın Tarihi: 29.03.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 29.03.2019Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Dîvânçe | - / - | - | Şiir |
| Mem u Zîn Tercümesi | - / - | 1906 | Çeviri |
| Tuhfetü'l-Kuds | - / - | - | Diğer |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | HALİL KARGIN | d. 1923 - ö. 2009 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Şahin Altuner | d. 01 Nisan 1975 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Ferit Öngören | d. 30 Haziran 1932 - ö. 8 Haziran 2010 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Mehmed Zîver | d. 1867? - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | SEFİL KAMBERÎ | d. 1867 - ö. 1897 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | FERKÎ, İbrahim Sipahi | d. 1867 - ö. 1908 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | Yusuf Akçura | d. 2 Aralık 1876 - ö. 11 Mart 1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | SEFİLÎ/HABİLÎ/LÜTFÎ, Habil Öztürk | d. 1865? - ö. 1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | SÂNÎ, Sânî Efendi | d. 1866 - ö. 1935 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Cavit Orhan Tütengil | d. 17 Ocak 1921 - ö. 7 Aralık 1979 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Mustafa Miyasoğlu | d. 14 Ağustos 1946 - ö. 01 Ağustos 2013 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Kemal Bilbaşar | d. 1 Şubat 1910 - ö. 21 Ocak 1983 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Sermet Muhtar Alus | d. 28 Mayıs 1887 - ö. 20 Mayıs 1952 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Kürkçü-zâde Osman Remzi | d. 1875 (?) - ö. 1924 (?) | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Şemsettin Sami | d. 1 Haziran 1850 - ö. 18 Haziran 1904 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | HÂLİS, Molla Sâlih, Buharalı | d. ? - ö. 1819 ds. | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | HALİS/BİÇARE HALİS/SEFİL HALİS, Halis Ekici | d. 1941 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | MU’ÎDÎ, Mu’îd-zâde Mehmed Mu’îdî Ef. b. Şam Müftüsü Maraşlı Mehmed Ef. b. Mu’îd-zâde Abdülaziz Ef b. Abdurrahman Ef. b. Yusuf Ef. b. Bektût | d. ? - ö. 1584 | Madde Adı | Görüntüle |