İSMÂİL HAKKI, Baban-zâde, Bağdatlı

(d. 1293/1876 - ö. 1331/1913)
divan şairi ve nasir
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

1293/1876 yılında Bağdat'ta doğdu. Son devrin tanınmış ilim ve idare adamlarından Bağdat'a bağlı Süleymaniye Sancağı'nın Kürt eşrafından, Baban ailesi torunlarından Baban-zâde Mustafa Zihnî Paşa'nın oğlu, Baban-zâde Ahmed Na'îm ve Prof. Dr. Şükrü Baban'ın kardeşidir. Baban-zâde sanıyla tanındı. Galatasaray Sultânîsi'ni bitirdikten sonra Mülkiye Mektebi'nde okudu. Hukuk Mektebi'nden de diploma aldı. Özellikle dış siyasetle ilgili yazıları İkdâm ve daha sonra Tanîn gazetelerinde yayımlandı. Tanîn gazetesinin siyasi muharriri idi. Meşrutiyetle birlikte siyasete atıldı. 1326/1908 yılında Bağdat mebusu seçildi. Meclisteki ateşli konuşmalarıyla tanındı. 1328/1910 yılında Maarif Nâzırı oldu. Hukuk ve Mülkiye mekteplerinde anayasa hukuku dersleri verdi. İstanbul'da 1331/1913 yılında mektepte görevi başındayken vefat etti. Bâyezid Câmii avlusuna defnedildi. Vefatı Osmanlı siyasi dünyasında pek büyük yankılar yapmış ve üzüntüler uyandırmıştır.

Eserleri şunlardır:

1. Bismark'ın Hayât-ı Husûsî ve Siyâsîsi: İstanbul'da 1316/1898 senesinde 376 sayfa olarak basılan bu eser Ali Reşâd Bey ile birlikte hazırlanmıştır.

2. Dreyfüs Meselesi ve Esbâb-ı Hafiyyesi: Ali Reşâd Bey ile birlikte hazırladığı bu eser 428 sayfa olarak 1315/1897 yılında İstanbul'da basılmıştır.

3. Hukûk-ı Esâsiyye: 1325/1909 yılında 672 sayfa olarak İstanbul'da basılmıştır.

4. Irak Mektubları: Bir Irak seyahati sırasında yazdığı Osmanlı idari teşkilatının ıslahına dair makaleleri özellikle dış basında dikkati çekmişti. Sonra bunları Irak Mektupları adıyla bir araya getirerek İstanbul'da 247 sayfa hâlinde 1329/1913 yılında yayımladı.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. II. İstanbul.

Gövsa, İbrahim Alaeddin (1945). Türk Meşhurları Ansiklopedisi. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 27.08.2014
Güncelleme Tarihi: 01.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KABÛLÎ, Ahmed Efendid. 1710-11 - ö. 1780-81Doğum YeriGörüntüle
2SÜLEYMANd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AHDÎd. ? - ö. 1593-94Doğum YeriGörüntüle
4Ahmet Cevat Emred. 1 Eylül 1876 - ö. 10 Aralık 1961Doğum YılıGörüntüle
5CELÂL, Yanyalı-zâde Mahmûd Celâleddînd. 1876 - ö. 1895Doğum YılıGörüntüle
6EMİNOV, Memmedyar Eminovd. 1876 - ö. 1966Doğum YılıGörüntüle
7CEMÂLÎ, Ahmedd. 1858? - ö. 1913-1914?Ölüm YılıGörüntüle
8İHRÂKÎ, Alid. ? - ö. 1913-1917Ölüm YılıGörüntüle
9Abdullah Tukayd. 26 Nisan 1886 - ö. 15 Nisan 1913Ölüm YılıGörüntüle
10HASBÎ, Helvacı-zâde Hasbî Muharrem Efendid. 1862 - ö. 1912MeslekGörüntüle
11SA'ÎDd. ? - ö. 1817-22 arası?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12NEDÎM, Mahmûd Nedîm Paşad. 1818 - ö. 1883Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13BEHCET, Ser-etibba Mustafa Behcet Efendid. 1774-75 - ö. 1833-34Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HÜSEYİN HÜSNÎ EFENDİd. ? - ö. 1881Madde AdıGörüntüle
15SIRRÎ HANIM, Sırrî Râhiled. 1814 - ö. 1877Madde AdıGörüntüle
16BÂHİR, Emrudcu-zâde Halîl Bâhir Efendid. ? - ö. 1718Madde AdıGörüntüle