NÛRÎ, Şeyh Seyyid Hasan Nurî Efendi

(d. Safer 1029/Ocak/Şubat 1620 - ö. 21 Muharrem 1100/15 Kasım 1688)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Balat şeyhi ismiyle meşhur olan Şeyh Seyyid Hasan Nurî Efendi 1029 Safer/1619-1620 yılı Ocak- Şubat ayında İstanbul’da doğdu. Eyüp türbedarı Abdulhâlık Efendi’nin torunu, Koca Mustafa Paşa Tekyesi şeyhi Seyyid Mehmed Emin Efendi’nin oğludur. Balat’da Ferruh Kethuda Tekyesi şeyhi şair Vahyî ve Mehmed Emin Efendi’nin babasıdır. Hüsn-i hatta sülüs ve nesih yazıya ilgi duyan Hasan Nurî Efendi, babasının arkadaşlarından Yusuf Sinan Efendi’nin oğlu Kadı Abdülkerim Efendi’den hüsnühat dersleri aldı. Müderris olup Koca Mustafa Paşa şeyhi Necmeddin Hasan Efendi’nin kız kardeşiyle evlendi. Hasan Nurî Efendi, babası 1029/1619- 1620 yılında hacda vefat ettiğinde şeyhlik makamına geçen kız kardeşinin oğlu Kirameddin Efendi’ye bağlanarak Halvetîlik yoluna girdi. Aklî ve naklî ilimlerde eğitimini tamamladıktan sonra Şeyh Kirameddin Efendi yerine şeyhlik makamına geçti. 1074/1663-1664 yılında Balat’ta Ferruh Kethuda Tekyesi şeyhi oldu. Bu vazifede iken vebaya yakalandı. 21 Muharrem 1100/15 Kasım 1688 tarihinde yetmiş yaşında iken vefat etti. Vefatına “magni” (1100) kelimesi tarih düşürülmüştür. Kabri Eyüp’te Yavdud denen yerdedir.

Sağlam bir imla ve güzel bir yazıya sahip olduğu, kendi hattıyla birçok eser yazdığı nakledilir. Nûrî mahlasını kullanan Hasan Nurî Efendi’nin güzel ilahileri, hoş sözleri ve tasavvufî şiirleri vardır.

Kaynakça

Aktan, Ali, vd. (hzl.) (1995). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmânî. İstanbul: Sebil Yay.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî (Nuhbetu’l-Âsâr Min Fevâ’idi’i-Eş’âr). İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay.

İnce, Adnan (hzl.) (2005). Sâlim Efendi Tezkiretü’ş-Şuarâ. Ankara: AKM Yay.

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şakaik-ı Nu‘maniye ve Zeyilleri Vekayiü’l-Fudalâ II-III -Şeyhi Mehmed Efendi. İstanbul: Çağrı Yay.

Şemseddin Sami (1996). Kamusu’l-a’lâm. Ankara: Kaşgar Neşriyat.
 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÖNEL
Yayın Tarihi: 18.12.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Senün esrârını keşf ide bir dil
O dili zü’l-fikâr ile iki dil

Rûy-ı pâkinde ol siyeh hâl
Hîç olmaz söz itmeden hâl

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay. 1104.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEHRÎ, Bahçıvan-zâde Derviş Ali Efendid. ? - ö. 1702-03Doğum YeriGörüntüle
2Faruk Nafiz Çamlıbeld. 18 Mayıs 1898 - ö. 8 Kasım 1973Doğum YeriGörüntüle
3Sezai Solellid. 1914 - ö. 1979Doğum YeriGörüntüle
4HAMDÎ, Ahmed Hamdî Çelebid. 1620-21 - ö. 1703-04Doğum YılıGörüntüle
5HİRKATÎ, Muhammed Emin Hocamkulud. 1620 - ö. 1670Doğum YılıGörüntüle
6TECELLÎ, Abdülkadir Zülfikar Efendid. 1620-21? - ö. 1688-89Doğum YılıGörüntüle
7YÂRÎ, Ahmed Yârîd. ? - ö. 1688/1689?Ölüm YılıGörüntüle
8SÜLEYMAN BEY, Sûfî Mehmed Paşa-zâded. ? - ö. 1688Ölüm YılıGörüntüle
9ENVERÎ, Şeyh Seyyid Hasan Enverî Efendid. 1619 - ö. 1688Ölüm YılıGörüntüle
10CİHANGİRÎ, Hasan Burhaneddin Efendid. 1563 - ö. 1663MeslekGörüntüle
11MÎRZÂ MUHAMMED HAYDAR KÖREGAN, Haydar Mîrzâ Duglatd. 1499 - ö. 1551MeslekGörüntüle
12SABRÎ, Ahmed Sabrî Efendid. ? - ö. 1652-53MeslekGörüntüle
13HITÂMÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14NÂCÎ, Şeyh Hüseyin Nâcî Efendid. ? - ö. 1656-58Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MUHLİS DEDE, Sâkıb Dede-zâde Mehmedd. 1695 - ö. 1712Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Hasan Karahüseyinovd. 1925 - ö. 1990Madde AdıGörüntüle
17SÂMİL, Enderunlu Recâî-zâde Mustafa Sâmil Efendid. ? - ö. 1840Madde AdıGörüntüle
18FADLÎ, Atpazarlıd. 1631 - ö. 1691Madde AdıGörüntüle