Madde Detay

1263/1847 yılında Sivas’ta doğdu. Asıl adı Hasan Rif’at Efendi’dir. Rif’at mahlasını kullandı. Zembilciler diye tanınan, bilgiye ve sanata karşı büyük kabiliyeti olan bir aileye mensuptu. Bu yüzden Zembilci-zâde sanıyla tanındı. Hattat ve âlim İbrâhim Besîm Efendi’nin oğludur. Büyük dedesi Hasan Efendi ile dedesi Hacı Mehmed Ağa da ulemadandır. Aydın bir aile içinde yetişen Hasan Rif’at Efendi, küçük yaşlarda ilme karşı büyük bir ilgi duydu, bilhassa tıbbi eserleri çok okudu. Bir ara Merzifon’da bulundu. Oranın son büyük şairlerinden Hilmî Dede ile tanıştı. Hayatının büyük bir bölümünü memuriyette geçirdi. Hükümet konağı komisyon azalığına getirildi. Belediye, Maarif, Kura Meclis azalıklarına seçildi. Emvâl ve Eytâm müdürlüğünde bulundu. Merkez ve kazalarda hazineye zarar verenlerin hesaplarına bakılmak üzere kurulan komisyon riyasetinde, Bağdad Caddesi’nin inşası için kurulan komisyon reisliğinde, Sivas’a gelmekte olan Kars muhacirleri komisyon azalığında, Nafia, Evkâf azalıklarında görev yaptı. Bunlardan başka Mahkeme-i Bidâyet, İstinâf Mahkemesi azalıklarında bulundu. R. 1332/1917 yılında 70 yaşında iken Sivas’ta vefat etti. Şairin ölümü Sivas’ın aydın kesiminde derin bir acı uyandırdı. Bu münasebetle Kayserili Hilmî Hoca “Çıkdı beş kerre müezzin cevherîn târîh idi/Dâne-i rûh itdi hâk şu bülbüle cenneti” (1332) beyitini ölümüne tarih düşürdü.
Vehbi Cem Aşkun, Hasan Rif’at’ın birçok eseri olsa da bunların elde bulunmadığını söyler ve bazı şiirlerini örnek olarak verir (1948: 225). Belli başlı eserleri şunlardır:

1. Şefâ’at-nâme: 73 sayfalık basılmamış bir eserdir. Zamanında çok meşhur olmuştur.

2. Ma’rifetullah: 2000 beyitlik bir eserdir.

Aşkun, Vehbi Cem (1948). Sivas Şairleri. Sivas: Kamil Matbaası.

Gazel
Özenme hîç bu dünyânın sonu vîrân olur birgün
Kanı ol sürdüğün demler kamu yalan olur birgün

Donanup al yeşil atlas giyinip olma mağrûr
Yapışup gövdene senin kara katran olur birgün

Alup gideceğin şunda kefendir bir iki arşun
Çürüyüp endâmına bulaşır kan olur birgün

Yürü ey Rif’at durma dâ’im hâlıkı zikret
Cime korktuğun yerde sana dermân olur birgün
(Aşkun, Vehbi Cem (1948). Sivas Şairleri. Sivas: Kamil Matbaası. 226.)