Ömer Lütfi Fikri

(d. 1872 / ö. 7 Ekim 1934)
Kaymakam, avukat, tahrirat kâtibi
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğan Ömer Lütfi Fikri, 1890 yılında Mekteb-i Mülkiye’den mezun olduktan sonra Fransa’da eğitimini sürdürdü. 1894’te İstanbul’a dönen Fikri, Mizancı Murat’la haberleştiği iddiasıyla kısa bir süre hapiste yattı. 1897 başlarında hapisten çıktı ve Hamidabad Sancağı Tahrirat Müdürlüğü, Niğde Sancağı Tahrirat Müdürlüğü, Tortum Kaymakamlığı görevlerinde bulundu. Son görevinde iki yılı tamamlamadan Rusya’ya, Avrupa’ya, oradan Mısır’a gitti. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Mısır’dan İstanbul’a geldi ve Meclis-i Mebusan’da Dersim milletvekiliğinde bulundu. Daha sonra Hürriyet ve İtilaf Fırkası’nın kurucularından biri oldu. 10 Kasım 1923’te Tanin’de çıkan bir yazısı üzerine İstiklâl Mahkemeleri’nde yargılanarak beş yıl hapis cezasına çarptırıldı ve sonrasında özel bir kanunla affedildi. 1925’te ikinci defa İstiklâl Mahkemelerine çıkarıldı ve bundan da berat etti. Hayatının geri kalan kısmını avukatlıkla geçiren yazar, 7 Ekim 1934’te Paris’te vefat etti (Birinci, 2003:233).

Ömer Lütfi Fikri’nin edebî faaliyetleri iki tiyatro ve iki eleştiriden ibarettir. İlk yazılarını Maarif mecmuasında yayınlayan sanatçı, kısa süreli birçok gazete çıkarır. Yazarın ilk eleştiri denemesi olan Tecrübe-i İntikad'da Duhter-i Hindu'yu Fransa’daki inceleme yöntemlerine göre eleştirir ve eserin değersizliğini vurgular (Kolcu, 2018:1218-1220; Enginün, 1998: 15). İkinci eleştiri denemesi olan Essai de Critique les Déschantées de Mr. Pierre Loti'de Pierre Loti’nin Mutsuz Kadınlar adıyla Türkçeye çevrilen romanındaki Osmanlı toplum hayatındaki kadınların mutsuz oldukları düşüncesini tenkit eder. Tiyatro türündeki eserlerinden Şimdiki İzdivaçlar'da evlenme geleneklerini; Erkekler Arasında eserinde ise kadının örtünmesi ve sosyal hayat içerisindeki yerini anlatır (Kolcu, 2018:1218-1220).

Kaynakça

BİRİNCİ, Ali, “Lutfi Fikri”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 2003, C.17, s. 233-134.

ENGİNÜN, İnci, “Duhter-i Hindû, Finten Hakında”, Abdülhak Hâmid Tarhan Tiyatroları 3, Dergâh Yayınları, 1998, s. 7-33.

KOLCU, Ali İhsan, Ara Nesil Edebiyatı Tarihi, Ara Nesil Edebiyatı Tarihi, Salkımsöğüt Yayınları, Erzurum 2018.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MEHMET SOĞUKÖMEROĞULLARI
Yayın Tarihi: 01.02.2019
Güncelleme Tarihi: 08.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Şimdiki İzdivaçlarTürk Matbaası / Kahire1905Tiyatro
Tecrübe-i İntikadTürk Matbaası / Kahire1905Eleştiri
Erkekler ArasındaTürk Matbaası / Kahire1907Tiyatro
Essai de Critique les Déschantées de Mr. Pierre Loti? / Kahire1907Diğer
Hukuk-ı Ceza? / İstanbul1325 / 1907Diğer
Selânik’te Bir Konferans? / İstanbul1326 / 1908Diğer
Yemen Vilâyetinin Sûret-i İdâresi Hakkında Dersim Mebusu Lutfi Fikri Bey’in Teklîf-i Kânun Lâyihâsı? / İstanbul1326 / 1908Diğer
Mebadi-i İlm-i Hukuk? / İstanbul1327 / 1909Diğer
Osmanlı Tarih-i Siyasisi? / İstanbul1329 /1911Diğer
Hükümdarlık Karşısında Milliyet, Mesuliyet ve Tefrika-i Kuvva Mesâili? / İstanbul1338 / 1919Diğer
Meşrutiyet ve Cumhuriyet? / İstanbul1339 / 1920Diğer
Dosyaları Adliye Yangınında Yanan Davalar İçin Ne Yapmalı?? / İstanbul1933Diğer
Hakk-ı Müdafaa? / İstanbul1933Diğer
Lütfi Fikri Beyin GünlüğüArma Yayınları / İstanbul1991Günlük

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BÂKÎ, Kepenekçi-zâde Mehmed Abdülbâkî Efendid. ? - ö. 1644Doğum YeriGörüntüle
2İRARÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3VÂSIF, Seyyid İsmail Vâsıf Çelebid. ? - ö. 1684-85Doğum YeriGörüntüle
4MEMMEDOV, Gember Hesenoğlud. 1872 - ö. 1952Doğum YılıGörüntüle
5ZAMANÎ/KIL MEHMET, Mehmet Kıld. 1872 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ARAP BİLÂL, Bilâld. 1872 - ö. 1937Doğum YılıGörüntüle
7HACI EMİNE/ŞEM'Î'NİN GÜLÜ/ŞEM'Î'NİN BÜLBÜLÜ, Emined. 1824/1845/1846 ? - ö. 1934/1941?Ölüm YılıGörüntüle
8Mirze Ali Möcüz Şebisterîd. 29 Mart 1873 - ö. 25 Eylül 1934Ölüm YılıGörüntüle
9BEŞİR ELESGER OĞLUd. 1867 - ö. 1934Ölüm YılıGörüntüle
10RIZÂ, Rızâ Efendid. ? - ö. 19. yy.MeslekGörüntüle
11Cihan Yamakoğlud. 1 Ocak 1940 - ö. ?MeslekGörüntüle
12EVCÎ, Mehmedd. ? - ö. 1644-45MeslekGörüntüle
13Ahmet İhsan Tokgözd. 1868 - ö. 27 Aralık 1942Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Muhsin Ertuğruld. 07 Mart 1892 - ö. 29 Nisan 1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Faik Esat (Andelib)d. 1873 - ö. 1902Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16LÜTFİ ALTINTAŞd. 1930 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17LÜTFÎ EFENDİd. ? - ö. 1739-40Madde AdıGörüntüle
18Ömer Cahit Kayrad. 1917 - ö. 30 Ocak 2021Madde AdıGörüntüle