ARİFÎ, Hacı Arif Efendi

(d. 1247/1831 - ö. 1328/1912)
Âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hacı Arif Efendi olan şair, mahlas olarak Arifî'yi kullanmıştır. Doğum yeri Tokat'ın Zile ilçesidir ve 1831'de dünyaya gelmiştir. (TDEA 1977: 158). Babasının adı Osman'dır. Mensup olduğu aileye Tekkeneşinzâdeler denir (Turgut 1931: 105). Sofiyundan meşhur Bayezid-i Bestamî torunlarındandır. Ailesi içinden birçok âlimler yetişmiştir (Öztelli 1944: 67). Eğitimi konusunda bir kaynak, ünlü mutasavvıflardan Beyazıd-ı Bistâmî ahfadından olduğunu ve iyi bir tahsil göremediğini ve ustası Fânî ile birlikte Anadolu’nun birçok şehirlerini dolaştığını aktarır (1977: 158). Bir başka kaynağa göre de tahsili azdır ve yazısı okunamayacak kadar kötüdür. En çok gazel, koşma ve ilahi türünde yazmıştır (Turgut 1931: 105). Bilhassa koşma ve ilahileri güçlüdür (1977: 105). 1912 yılında vefat etmiştir.

Kaynakça

Aras, Veli (1977). "Ârifî", Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C.1. İstanbul: Dergâh Yay. 158. 

Öztelli, Cahit (1944). Zileli Şairler. Samsun: Vilayet Matbaası. 

Turgut, Halis (1931). "Arifî", Halkbilgisi Haberleri 2 (17): 105-106. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 05.12.2014
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Bir civan bir ateş saldı özüme

Nazeninim sana kimse uyar mı

Yemesem içmesem baksam yüzüne

Sabahtan akşama gözüm doyar mı?

Nazlısın sevdiğim gayette nazlı

Gaözelerin oku, sinemde gizli

Cilvesi tatlıdır hem şirin sözlü

Güzellikte eller sana uyar mı?

Arifsiz gezersin sen bu dünyada

Etme bu cefayı ermen murada

Sana canü dilden oldum üftade

Bir puse versen gönül doyar mı?

Turgut, Halis (1931). "Arifî", Halkbilgisi Haberleri 2 (17): 106. 

Koşma 

Hey benim sevdiğim seni bir yerden 

Alup kaçsam da bir kaçmasam da bir

Gizli sırlarımı dosta düşmana

Gayri açsam da bir açmasam da bir

Deli gönlüm sakın şaşma yolundan

Çatar gelüp adüv tutar kolundan

Taze mahbubumun ince belinden

Sarup kaçsam da bir kaçmasam da bir

Gam çekme Arif sağ olsun başın

Dökme gözlerinden kan ile yaşın

Oturup namerdin ekmeğin, aşın

Yeyüp içsem de bir içmesem de bir 

Turgut, Halis (1931). "Arifî", Halkbilgisi Haberleri 2 (17): 106. 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YILDIRIM HİKMETÎ, Ali Demircand. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2NEVRUZ BACI/NEVRUZA, Nevruz Oylumd. 1932 - ö. 10.10.1995Doğum YeriGörüntüle
3LE’ÂLÎ (Müte’accem)d. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KÂŞİF, Ömerd. 1831 - ö. 1881Doğum YılıGörüntüle
5ŞÜKÜR BAHŞİd. 1831 - ö. 1928Doğum YılıGörüntüle
6EŞREF, Kassâb-zâde Eşref Mehmed Beyd. 1831 - ö. 1889Doğum YılıGörüntüle
7CEYHUNÎ, Çördük Oğlu Ömerd. 1847 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
8MÜNİRE BACId. 1852 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
9RE'FET, Karavâiz-zâde Hasan Efendid. 1837 - ö. 1912Ölüm YılıGörüntüle
10ÇELEBİ-ZÂDE HALÎL EFENDİ, Halîld. 1864 - ö. 1919Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HELÂKÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12SEVDAYÎ, Hırtızlıd. ? - ö. 1890Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13CEVDET, Halil Cevdet Efendid. ? - ö. 1794-95Madde AdıGörüntüle
14GARİP ALİ, Hacı Ali Şend. 02.09.1932 - ö. 2000Madde AdıGörüntüle
15KUL HÂKÎ/İSMAİL/GARİP KUL HÂKÎ, İsmail Özbekd. 01.01.1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle