İSMET, İbrâhîm İsmet Efendi

(d. 1164/1750 - ö. 1222/1807)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Kesriyeli Ahmed Paşa’nın torunu ve Raif İsmail Paşa’nın oğludur. 17 Muharrem 1164 / 12 Aralık 1750 tarihinde İstanbul’da doğdu. Tâib İsmâil Efendi’nin tedrisinden geçerek medrese eğitimini tamamladıktan sonra 1202/1787/88 yılında Halep mollası, 1205 Muharremi’nde (1790) Mekke kadısı ve aynı sene Cemâziyelâhiri’nde (1791) Ordu kadısı oldu. Murahhas-ı sânî olarak Mekke payesi aldı. Rusya Sulhü sırasında gösterdiği yaralılıklardan dolayı 1207 Zilhiccesi’nde (1793) İstanbul kadılığı verildi. 1208 yılı Safer ayında (1793) ise Bursa’ya sürgün edildi. Bursa’da iki buçuk sene kadar kaldıktan sonra affedilince İstanbul’a döndü. 1211’de (1796/97) Meclis-i Mukâleme memurluğu, 1212 Muharremi’nde (1797) -Sicill-i Osmânî’ye göre 1213 (1798)’de- Anadolu pâyesi ve 1213 Cemâziyelâhiri’nde (1798) Rumeli pâyesi verildi. 1215’de (1800/01) ilk ve 1219’da (1804/05) ikinci defa Rumeli kazaskerliğine getirildi. 3 Recep 1221 (16 Eylül 1806) tarihinde nakibüleşrâf tayin edildi. 17 Muharrem 1222’de (27 Mart 1807) öldü. Üsküdar’da Nuhkapısı’nda medfundur. Ömrünün son demlerinde Selimiye Tekkesi şeyhi Nîmetullâh Efendi’nin irşadı ile kendisini zühd ve takvaya vermişti. Kaynaklarda fâzıl, âlim, mühîb, fasih, beliğ ve Arapça, Farsça ve Türkçede şiir söylemeye muktedir bir kişi olduğu kaydedilmektedir. Eserleri şunlardır:

1. Dîvân. Kaynaklarda şiirlerin çoğu Farsça olan mürettep bir divan sahibi olduğu bildirilmekte ise de nüshası bilinmemektedir.

2. El-İhtisâr fî İktisâri’l-Mecâz: Zemahşerî’nin Esâsü’l-Bülegâ’sından muhtasar olarak hazırlanmıştır. Nüshası bilinmemektedir.  

3. El-Kasîdetü’n-Nebeviyye lî Hızır Beg: Hızır Bey’in Kasîdetü’n-Nebeviyye’sine şerh olarak yazılmıştır (Bağdatlı İsmail Paşa 1951: 1/42).

Kaynakça

Ahmed Nazîf. Riyâzü’n-Nukabâ. Süleymaniye Kütüphanesi Es’ad Efendi Nu.2275. vr. 42b-45b.

Bağdatlı İsmail Paşa (1951). Hediyyetü’l-Ârifîn Esmâ'ü’l-Müellifîn ve Åsârü’l-Müellifîn. C.1. İstanbul.

Köksal, M. Fatih ve B. Kemikli (2004). “İsmet”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 5. Ankara: AKM Yay.

Mehmed Süreyyâ (1311). Sicill-i Osmanî.  C.3. İstanbul: Matbaa-i Âmire. 

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1982)“İsmet”. C.5. İstanbul: Dergâh Yay. 9.

Yüksel, Hasan - M. Fatih Köksal (1998). Osmanlı Toplumunda Sâdât-ı Kirâm ve Nakibüleşraflar, Ahmed Rıf’at Devhatü’n-Nukabâ. Sivas. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 12.09.2013
Güncelleme Tarihi: 01.02.2022

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HİLMÎ, Yusûf-zâde Abdullâhd. 1655-1656 - ö. 1753-1754Doğum YeriGörüntüle
2Serdar Rifatd. 8 Ocak 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3HÂFIZ, Altuncu-zâde Hâfız Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HANÎF, Seyyid İbrahimd. 1750-51 - ö. 1802-03Doğum YılıGörüntüle
5ÖMER BÂKÎd. 1750? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ŞEYHÎ, Molla-zâde Şeyh Süleymân Şeyhî Efendid. 1749-1750 - ö. 1819-1820Doğum YılıGörüntüle
7SÂFÎd. ? - ö. 1807-08\'den sonraÖlüm YılıGörüntüle
8İBRÂHÎM GİRİFTÂRd. 1770-71 - ö. 1807-08\'den sonraÖlüm YılıGörüntüle
9NEŞ'ET, Hoca Süleyman Neş'et Efendid. 1735 - ö. 1807Ölüm YılıGörüntüle
10GAMÎd. ? - ö. 1497-98MeslekGörüntüle
11MEKKÎ Mehmed, Mekkelid. 1843 - ö. 1910MeslekGörüntüle
12ŞEYHÎ, Seyyid Mehmed Allâme Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1635MeslekGörüntüle
13HAYREDDÎN, Hayreddin Râgıb Paşad. ? - ö. 1791-92Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BESÎM, Ömer Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TAB'Î, Pîrî Mollası Mustafa Efendid. ? - ö. 1764-65Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HANÎF, İbrahim Hanîf Beyd. ? - ö. Aralık 1775Madde AdıGörüntüle
17RA'NÂ, Mustafa Ra'nâ Efendid. ? - ö. 1832Madde AdıGörüntüle
18KİRDECİ ALÎ, Kethudâ Alî, Aliyyüddînd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle