Mehmed Fahri Paşa

(d. 1860 / ö. 1932)
Doktor, şair, çevirmen
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Halit Fahri Ozansoy’un babası ve Hafız Süleyman Bey'in oğlu olan Mehmed Fahri Paşa, İstanbul’da doğdu. Amasya’da hususi tahsil görmüş ve Farsça ve Fransızca öğrenmiştir. Daha sonra İstanbul Askerî İdadisi’ne, burayı bitirdikten sonra Askerî Tıbbiye Okulu'na kaydoldu. 1884'te buradan diploma aldı. Hekim olduktan sonra Tıbbiye Okulu’nun Muallim Muavinliği’ni kazandı ve bu görevi yaparken belirli bir süre Berlin ve Frankfurt’ta kaldıktan sonra Türkiye’ye döndü ve görevine devam etti (Kurdoğlu, 1967: 267). II. Meşrutiyet’ten sonra Tıbbiye-i Şahane askerî kısmının kaldırılmasıyla bütün hocaların sivil olması istendi. Miralay Fahri Bey bunun üzerine profesörlükten istifa ederek İşkodra baştabibi olarak Sırbistan’a gitti (İsimsiz, 1971: 10). İşkodra Savaşı’ndan sonra İzmir Kolordu Baştabipliğine getirildi. Bulgarların Edirne’yi işgali üzerine Havsa’ya giden sanatçı, oradan İstanbul’a gelerek emekliye ayrıldı. İstanbul’un işgali üzerine müteessir olan Mehmet Fahri Bey, Bursa’da oturmaya karar verdi ve orada halkın anlayabileceği Lokman Hekim adında bir tıp gazetesi çıkardı. Hayatının son yıllarında katarak oldu ve başarısız geçen bir ameliyattan sonra yedi yıl âmâ olarak yaşadı. 1932'de Pnömoniden 72 yaşında öldü (Kurdoğlu, 1967: 267-268).

Tıp öğrencisi iken şiir yazmağa başlayan Fahri Paşa, tasavvufi anlamda Türkçe ve Farsça manzumeler vücuda getirir (Kurdoğlu, 1967: 268). Fransızcadan piyesler tercüme eden Mehmet Paşa, bunları Minakyan Tiyatrosu’nda oynatmıştır. Bu eserlerden Mağdur-ı Kalb ilk önce 1301/1883-1884'te, bir yıl sonra da Arakel Kitabevi’nde basılmıştır. Yat Borusu adlı tiyatrosu Almancadan tercüme edilmiş, ancak basılmamıştır (İsimsiz, 1971: 10). Fahri Paşa, 1329/1911 yılında yayınlanan Manzum İşkodra Tarih-i Harbi'ni savaş izlenimlerinden hareketle yazdığını bildirmektedir. (Soğukömeroğulları, 2014:184-195).

Kaynakça

Kurdoğlu, Veli Behçet, (1967). Şâir Tabibler, Baha Matbaası, İstanbul.

_______, “Halit Fahri Ozansoy’un Biyografisi”, Hisar, S. 88, Nisan 1971, s. 10-11.

Soğukömeroğulları, Mehmet, (2014). “Doktor Mehmet Fahri’nin Manzum İşkodra Tarih-i Harbi Adlı Eseri Üzerine”, I. Uluslar arası Türk Kültürü Araştırmaları Sempozyumu, Nevşehir, 12-13 Kasım, s. 184-195.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. MEHMET SOĞUKÖMEROĞULLARI
Yayın Tarihi: 01.02.2019
Güncelleme Tarihi: 07.11.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Loranten yahut Saadet Yüzünden FelaketMatbaa-i Esad-ı İzzet / İstanbul1299Çeviri
Mağdur Kalb yahud, Fedakâr Validenin Fedakâr ÇocuğuKitapçı Arakel / İstanbul1301Çeviri
Hıfzısıhha-i Sıyam ve Erkân-ı SâiresiDersaadet : Mahmud Bey Matbaası / İstanbul1308İnceleme
Hıfzıssıhhat-i Mevaşi? / İstanbul1892Çeviri
Sıhhî ve Devaî Oda CimnastiğiA. Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası, / İstanbul1310 / 1892İnceleme
Kar‘ ve IsgaDaire-i Askeriye Matbaası / İstanbul1310 / 1893Çeviri
Kuşpalazı Tedavisi? / İstanbul1313Diğer
Yadigâr-ı HakimMahmud Bey Matbaası / İstanbul1317Şiir
Çocuklara Mahsus Hıfzıssıhhat? / İstanbul1320İnceleme
Tababet ve Hıfzıssıhhat? / İstanbul1323İnceleme
İntan ve Tağdiye? / İstanbul1324Diğer
Kalb ve Rietanın Kar ve İsgası: Delail-İ Hikemiye? / İstanbul1324Çeviri
Mufassal HıfzıssıhhaMekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne Matbaası / İstanbul1325İnceleme
Hıfzıssıhha-i MelbûsâtMahmud Bey Matbaası / İstanbul1325Çeviri
Manzum İşkodra Tarih-i HarbiMekteb-i Harbiye Matbaası / İstanbul1329Şiir
İnsan Yapısı ve Azalarının VezaifiŞems Matbaası / İstanbul1330Diğer
İnsanİkbal kütüphanesi / İstanbul1330İnceleme
HıfzıssıhhaMaarif-i Umumiye Nezareti / İstanbul1331 R/1915Çeviri
Eşya DersleriMaarif-i Umûmiyye Nezareti Telif ve Tercüme Kütübhanesi / İstanbul1915İnceleme
Tıbb-ı Nebevi’den Bir HediyeMahmud Bey Matbaası / İstanbul1333İnceleme
Bergüzar-ı RamazanMuin-i Hilâl Matbaası / Bursa1339Şiir
Yat Borusu? / ??Diğer
Taş Ocakları? / ??Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MEDÎHÎ, Mehmed Medîhî Efendid. ? - ö. 1672Doğum YeriGörüntüle
2Güngör Tekçed. 17 Eylül 1937 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Aslı Erdoğand. 08 Mart 1967 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4YÜMNÎ, Hasan Nizameddind. 1860 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5SEFİL NECMİ, Mehmetd. 1860 - ö. 1933Doğum YılıGörüntüle
6MEHMED CEMÎL, İstanbullud. 1860 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ABBAS ORDUBADLI/ABBAS DEHRÎ(DEHRİLİ ABBAS), Abbasd. 1818 - ö. 1932Ölüm YılıGörüntüle
8AYŞEd. 1868/1869 - ö. 30.06.1932Ölüm YılıGörüntüle
9Memmedguluzade Celild. 22 Şubat 1869 - ö. 4 Ocak 1932Ölüm YılıGörüntüle
10Süleyman Portakald. 11 Nisan 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Abdülkadir Bulutd. 21 Nisan 1943 - ö. 8 Ağustos 1985MeslekGörüntüle
12Yurdagül Özayd. 16 Mayıs 1953 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Ruhi Naci Sağdıçd. 1895 - ö. 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Yunus Nadi Abalıoğlud. 1879 - ö. 28 Mart 1945Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Besim Atalayd. 1882 - ö. 07 Kasım 1965Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ADLÎ, Süleyman-zâde Mehmed Efendid. ? - ö. 1743-44Madde AdıGörüntüle
17ŞEYH SEYYİD MEHMED EMÎN EFENDİ (EYYÛBÎ)d. ? - ö. 1628/1629Madde AdıGörüntüle
18BELÎĞ, Mehmed (Abdullâh)d. ? - ö. 1744-45Madde AdıGörüntüle