REFİ‘Î, Atâ-zâde Mehmed

(d. 992/1584 - ö. 1070/1660)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Mehmed’dir. 2 Safer 992/14 Şubat 1584 tarihinde Bursa’da doğdu. İvaz Paşa’nın torunlarından Atâullah Çelebi’nin oğludur. Şairin nisbesi Atâ-zâde Mehmed Refi‘î’dir. İyi bir tahsil alan Refi‘î, Şeyhülislâm Ebûlmeyâmin Mustafa Efendi’den mülâzım oldu. 1043 Zilkade’sinde/Nisan-Mayıs 1634 dedesi İvaz Paşa tarafından yaptırılan medreseye müderris olarak tayin edildi. 1057 Rebiülâhir’inde/Mayıs-Haziran 1647 Hazret-i Emîr, 1061 Cemâzilûlâ’sında/Nisan-Mayıs 1651 Hançeriyye, 1065 Şevvâl’inde /Ağustos-Eylül 1655 Lala Şahin Paşa medreselerinde görev yaptı. 1070 Muharrem’inde/Eylül-Ekim 1659 tekrardan Hazret-i Emîr Medresesi’ne nakledildi. Bu medresede görevli iken günlerden bir gün namaz kılmak için gittiği Şeyh Üftâde Efendi Câmii’nden çıkarken, ayağı yerde serili hasırın ipine takılarak düştü ve başını taşa çarparak ağır yaralandı. Bir daha iyileşemeyen Refi‘î, 25 Recep 1070/6 Nisan 1660 tarihinde vefat etti. Bursa’da kale içinde bulunan Muallimhane civarında babasının mezarı yakınına defnedildi. İyi huylu ve güzel ahlaklı olduğu bildirilen Refi‘î, siyakat hattıyla yazı yazmada maharetli idi. Kaynaklarda şairin edebî şahsiyeti ve eserleri hakkında bilgi bulunmamaktadır. Mecmualarda “Refi‘î” mahlaslı şairlere ait şiirler kayıtlıdır. Ancak bu şiirler, Refi‘î mahlaslı diğer şairlere de (Refi‘î-i Leng) ait olabileceğinden Atâ-zâde Refi‘î’nin şiirlerini tespit etmek güçtür. Şairin günümüze ulaşan sadece bir beyti vardır.

Kaynakça

Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri. Bursa: Âsâ Kitabevi. 296.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay. 1500.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C. I. İstanbul: Çağrı Yay. 273.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. RAMAZAN EKİNCİ
Yayın Tarihi: 16.02.2014
Güncelleme Tarihi: 10.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Çemende nâleni güller işitmezlerse incinme

Anı gûş itmege ey bülbül-i şeydâ dimâg ister

(Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyiü’l-Fuzalâ. C. I. İstanbul: Çağrı Yay. 273.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MUSTAFÂ, Hâce-zâde/Hoca-zâde Muslihüddîn Mustafâ Efendi bin Hâce Yûsuf bin Sâlihd. 1434 - ö. 1488Doğum YeriGörüntüle
2ZARÎFÎ, Zarîfî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3EŞREF-ZÂDE AHMED ZİYÂEDDÎN EFENDİd. 1748 - ö. 1783-84Doğum YeriGörüntüle
4ABDÎ, Sarı Abdullah Efendid. 12 Mart 1584 - ö. 27 Ekim 1660Doğum YılıGörüntüle
5SABUHİ, Şeyh Ahmed Deded. 1584 - ö. 1647Doğum YılıGörüntüle
6BOSNEVÎ, Abdullah (Rumî)d. 1584 - ö. 1644Doğum YılıGörüntüle
7CEM'Î, Mehmed Cem'î Efendid. ? - ö. 1659/1660Ölüm YılıGörüntüle
8BAHÂYÎ, Küfrî, Hasan Çelebid. ? - ö. 1660Ölüm YılıGörüntüle
9VECÎHÎ, Hasand. ? - ö. 1660Ölüm YılıGörüntüle
10ÂRİFÎ, Mehmed Ma'rûf Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11ZARÎF, Abdülkâdir Zarîf Efendid. ? - ö. 1766-1767MeslekGörüntüle
12AŞKÎ, Mustafad. 1785-1789 - ö. 1871-1877MeslekGörüntüle
13İshâk-zâde, Mehmed Sâlih Zuhûrî Efendid. ? - ö. 1672Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SADIKÎ, Mehmed Efendid. ? - ö. 1679Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15YÜSRÎ/Yüsri Hızır Efendi, Satranççı Hızır Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İSMET, Diyarbakırlıd. ? - ö. 1857Madde AdıGörüntüle
17FÂ’İZ, Sarac-zâde Abdullah Fâ’iz Efendid. ? - ö. 1720-21Madde AdıGörüntüle
18EDÎB, Mehmedd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle