MEHMED CEMÂLEDDÎN EFENDİ

(d. 1848/1264 - ö. 1917/1335)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1848 yılında İstanbul'da doğdu. Kazasker Şeyh Ahmed Hâlid Efendi'nin oğludur. Babasından ve özel hocalardan ders aldı. Meşihat dairesi kâtipliği yaptı, Adliye Nezareti'nde çalıştı. Temyiz Mahkemesi mümeyyizliğine, Meşihat Dairesi mektupçuluğuna getirildi. 1884'te İstanbul kadısı, 1888'de Anadolu Kazaskeri, 1890'da Rumeli Kazaskeri oldu. 1891'de şeyhülislamlığa getirildi. On yedi yıl bu makamda kalarak Sultan Abdulhamîd'in isteği yönünde fetvalar verdi. Sa'îd Paşa'nın on üç gün süren yedinci kabinesine de şeyhülislam olarak kaldı, 1908'de istifa etti. 5 Ağustos 1908'de kurulan Kâmil Paşa kabinesine şeyhülislam olarak girdiyse de 1909'da istifa ederek ayrıldı. 1912'de üçüncü defa olarak şeyhülislamlığa getirildi. 3 ay 8 gün görevde kaldı. Aynı yıl Kâmil Paşa'nın sonuncu kabinesine dördüncü defa şeyhülislam seçildi ve görevi 1913'teki Bâb-ı Ali baskını ile sona erdi. Mısır'a giderek Remle kasabasına yerleşti. Orada vefat etti, cenazesi İstanbul'a getirildi.

Bilinen tek eseri kendisini savunmak için yazdığı Hâtırât-ı Siyâsiyye'dir. 1336'da İstanbul'da basılmıştır. İhsan Süreyya Sırma'nın L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909 adlı tezinde Cemâleddîn Efendi ve eseri önemli bir yer tutar.

Kaynakça

Sırma, İhsan Süreyya (1973). L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909. Doktora Tezi. Strasbourg: Université des Sciences Humanaines.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Mehmed Cemaleddin Efendi". İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Gürpınar, Zeynep Melisad. 9 Aralık 1941 - ö. 24 Aralık 2014Doğum YeriGörüntüle
2KÂBİLÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3RESÂ, Galatalı/Bursalı Mehmed Resâ Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4AZÎZ, Mehmed Azîzd. 1848 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
5RIZAd. 1848/1849 - ö. 1920Doğum YılıGörüntüle
6FEHMÎ, Fehmî Hüsâm Deded. 1848 - ö. 1912Doğum YılıGörüntüle
7Murad (MİZANCI)d. 1854 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
8FAHRÎ, Ahmedd. 1845 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
9İBİŞ, İbrahimd. 1858 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10SÂDIK /SÂDIKÎ, Sadreddinzâde Sâdık Mehmed Efendid. 20 Ocak 1631 - ö. Kasım-Aralık 1709MeslekGörüntüle
11PAŞMAKÇIZADE, Seyyid Ali Efendid. 1639 - ö. 1712MeslekGörüntüle
12MÛSÂ KÂZIM EFENDİd. 1858-59 - ö. 1920MeslekGörüntüle
13ZİHNÎ, İsmail Zihnî Efendid. 1834 - ö. 1886-87Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BESÎM, Mehmed Besim Bey b. Ali Rızâ Efendid. 1862 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MAHMÛD FU'ÂD, Menemenlid. 1869 - ö. 1913Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FERHAD BEYd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17GÂZÎ, Muhammedd. ? - ö. 1817-18Madde AdıGörüntüle
18CEZBÎ, İbrahim Efendid. ? - ö. 1748Madde AdıGörüntüle