MEHMED CEMÂLEDDÎN EFENDİ

(d. 1848/1264 - ö. 1917/1335)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1848 yılında İstanbul'da doğdu. Kazasker Şeyh Ahmed Hâlid Efendi'nin oğludur. Babasından ve özel hocalardan ders aldı. Meşihat dairesi kâtipliği yaptı, Adliye Nezareti'nde çalıştı. Temyiz Mahkemesi mümeyyizliğine, Meşihat Dairesi mektupçuluğuna getirildi. 1884'te İstanbul kadısı, 1888'de Anadolu Kazaskeri, 1890'da Rumeli Kazaskeri oldu. 1891'de şeyhülislamlığa getirildi. On yedi yıl bu makamda kalarak Sultan Abdulhamîd'in isteği yönünde fetvalar verdi. Sa'îd Paşa'nın on üç gün süren yedinci kabinesine de şeyhülislam olarak kaldı, 1908'de istifa etti. 5 Ağustos 1908'de kurulan Kâmil Paşa kabinesine şeyhülislam olarak girdiyse de 1909'da istifa ederek ayrıldı. 1912'de üçüncü defa olarak şeyhülislamlığa getirildi. 3 ay 8 gün görevde kaldı. Aynı yıl Kâmil Paşa'nın sonuncu kabinesine dördüncü defa şeyhülislam seçildi ve görevi 1913'teki Bâb-ı Ali baskını ile sona erdi. Mısır'a giderek Remle kasabasına yerleşti. Orada vefat etti, cenazesi İstanbul'a getirildi.

Bilinen tek eseri kendisini savunmak için yazdığı Hâtırât-ı Siyâsiyye'dir. 1336'da İstanbul'da basılmıştır. İhsan Süreyya Sırma'nın L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909 adlı tezinde Cemâleddîn Efendi ve eseri önemli bir yer tutar.

Kaynakça

Sırma, İhsan Süreyya (1973). L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909. Doktora Tezi. Strasbourg: Université des Sciences Humanaines.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Mehmed Cemaleddin Efendi". İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Muzaffer Tayyip Uslud. 1922 - ö. 3 Temmuz 1946Doğum YeriGörüntüle
2S‘İD, Abdullah Sâ‘id Efendid. ? - ö. 1739-40Doğum YeriGörüntüle
3Pirhasan, Barışd. 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4REMZİ, Arapgirli Remzi, Mehmed Mevlütd. 1848 - ö. 1907Doğum YılıGörüntüle
5AZÎZ, Mehmed Azîzd. 1848 - ö. 1916Doğum YılıGörüntüle
6TAKÎ, Abdurrahmân, Urfalıd. 1848 - ö. 1909Doğum YılıGörüntüle
7DİLDARÎ, Hasand. 1858 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
8SAYRAMÎ, Molla Musad. 1836 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
9MİDHAT, Nâmî Mahmûd Efendid. 1848 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10ES’AD, Vassâf-zâde Şeyhülislam Mehmed Es’ad Efendid. 1707-08 - ö. 28 Temmuz 1778MeslekGörüntüle
11ES'AD, Hâcezâded. 14 Haziran 1570 - ö. 1625MeslekGörüntüle
12ŞEYHÜLİSLÂM YAHYÂd. 1561 - ö. 1644MeslekGörüntüle
13SIRRÎ PAŞA, Konyalıd. 1802 - ö. 1854 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CÂZİB, Surreemîni-zâde Halîl Câzibd. 1834 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NÂCÎ/HULÛSÎ, Hulûsî Nâcî Bey, İstanbullud. 1826 - ö. 1855 ds.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞEVKÎ, Mehmetd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17VÂHİB ÜMMÎ, Abdülvahhapd. ? - ö. 1595Madde AdıGörüntüle
18DERVİŞ, Dervîş Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle