MEHMED CEMÂLEDDÎN EFENDİ

(d. 1264/1848 - ö. 1335/1917)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

1848 yılında İstanbul'da doğdu. Kazasker Şeyh Ahmed Hâlid Efendi'nin oğludur. Babasından ve özel hocalardan ders aldı. Meşihat dairesi kâtipliği yaptı, Adliye Nezareti'nde çalıştı. Temyiz Mahkemesi mümeyyizliğine, Meşihat Dairesi mektupçuluğuna getirildi. 1884'te İstanbul kadısı, 1888'de Anadolu Kazaskeri, 1890'da Rumeli Kazaskeri oldu. 1891'de şeyhülislamlığa getirildi. On yedi yıl bu makamda kalarak Sultan Abdulhamîd'in isteği yönünde fetvalar verdi. Sa'îd Paşa'nın on üç gün süren yedinci kabinesine de şeyhülislam olarak kaldı, 1908'de istifa etti. 5 Ağustos 1908'de kurulan Kâmil Paşa kabinesine şeyhülislam olarak girdiyse de 1909'da istifa ederek ayrıldı. 1912'de üçüncü defa olarak şeyhülislamlığa getirildi. 3 ay 8 gün görevde kaldı. Aynı yıl Kâmil Paşa'nın sonuncu kabinesine dördüncü defa şeyhülislam seçildi ve görevi 1913'teki Bâb-ı Ali baskını ile sona erdi. Mısır'a giderek Remle kasabasına yerleşti. Orada vefat etti, cenazesi İstanbul'a getirildi.

Bilinen tek eseri kendisini savunmak için yazdığı Hâtırât-ı Siyâsiyye'dir. 1336'da İstanbul'da basılmıştır. İhsan Süreyya Sırma'nın L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909 adlı tezinde Cemâleddîn Efendi ve eseri önemli bir yer tutar.

Kaynakça

Sırma, İhsan Süreyya (1973). L'institution et ses biographies des Şayh al-Islam sons le regne du Sultan Abdulhamid II 1876-1909. Doktora Tezi. Strasbourg: Université des Sciences Humanaines.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). "Mehmed Cemaleddin Efendi". İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014
Güncelleme Tarihi: 30.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1VEFÂ, Müstakîm-zâde Şeyh Mustafa Vefâ Efendid. ? - ö. Mart-Nisan 1724Doğum YeriGörüntüle
2REFÎ', Hasan Refî' Efendid. 1820 - ö. 1851Doğum YeriGörüntüle
3EVCÎ, Mehmedd. ? - ö. 1644-45Doğum YeriGörüntüle
4REMZİ, Arapgirli Remzi, Mehmed Mevlütd. 1848 - ö. 1907Doğum YılıGörüntüle
5TAKÎ, Abdurrahman, Urfalıd. 1848 - ö. 1909Doğum YılıGörüntüle
6MİDHAT, Nâmî Mahmûd Efendid. 1848 - ö. 1917Doğum YılıGörüntüle
7Süleyman Nesipd. 1866 - ö. 28 Eylül 1917Ölüm YılıGörüntüle
8SEYRÎ, Yozgatlıd. 1852? - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
9ALİ HAYDAR BEY, Çırpanlı-zâded. 1884 - ö. 1917Ölüm YılıGörüntüle
10Azîzî, Karaçelebi-zâde Abdülaziz Efendid. 1592 - ö. 1658MeslekGörüntüle
11MÛSÂ KÂZIM EFENDİd. 1858-59 - ö. 1920MeslekGörüntüle
12SA'DÎ, Sa'deddin/Sa'dullah Sa'dî Efendid. ? - ö. 1538MeslekGörüntüle
13RÂSİH, Seyyid Mustafa Râsih Efendid. 1822 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞEM’Î, Mehmed Efendid. 1808 - ö. 1881-82Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15REFÎ', Hasan Refî' Efendid. 1820 - ö. 1851Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ÖMRÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17AZÎZ, Mektûbî-zâde Abdülazîz Efendid. 1801-02 - ö. 1862Madde AdıGörüntüle
18CELALÎ/VELİ, Veli Göncüd. 1931 - ö. ?Madde AdıGörüntüle