Madde Detay

Seyyid Ali Celâleddîn Paşa'nın babası Çeteci Abdullah Paşa ile beraber Kilis'ten Diyarbakır'a gelip yerleşmiş olup kendisi de 1170/1756 da burada doğdu. Mahallesi alimlerinden Ebubekir Efendi'den eğitim aldı. Tahsili­ni ilerletmek için 1198/ 1783-84 'de İstanbul'a geldi, Divan-ı Hümayun kalemine girmiştir. An­cak kendisini çekemeyen arkadaşlarıyla geçinemeyerek ayrıldı. 1204/1787-88 'te Maden Emini Yusuf Ziya Paşa'nın divan kâtibi oldu. Paşa Sadrazamlığa yükselince Darp­hane'ye memur oldu, Paşa'nın 1223 / 1808-09 senesi sonlarından ikinci defa vezirliğe gelmesiyle Celal Efendi mektubi kalemine girdi. Gösterdiği başarı üzerine Hâcegânlık rütbesi aldı. An­cak buradan da bazı münafıkların tezviratı yüzünden ayrılmış, bir süre garibane ve avare otururken kendisini seven ve iyi tanıyan kimselerin gayretiyle sarayın dikkat nazarını çekerek bir anda vezirlik rütbesi verilerek Şevval 1320 / 1816'da nişancı paye­si verildi ve Anadolu Muhasebeciliği'ne atandı. 19 Zilhicce 1230 / 22 Kasım 1915'te Niş muhafızlığına, 1231/1815-16'da Vidin ve Niğbolu vali ve muhafızlığına 1233 / 1817-18'de Edirne, 1235 / 1819-20'de Bosna valiliğine tayin olundu. Rumeli'de uzun süre bulundu. Sonra Niş Muhafızlığına, Edirne ve Bosna Valiliklerine atanarak başarı gösterdi. 1104/ 1822’de Rumeli Se­raskerliği unvanı ile Rumeli Eyaletine atandıysa da yolda vefat etti.

Hazine Kâtibi Enverî Efendi Celâl Paşa'nın müsveddelerini toplayarak Münşeat-ı Celâl adı altında yayımlanmıştır. Ali Emiri Münşeat'ın bir nüshasının kendisinde olduğunu söylüyor. Söz konusu nüsha Ali Emiri. Edebiyat 388'de kayıtlıdı.

Beysanoğlu, Şevket (1978). Diyarbakırlı Fikir ve Sanat Adamları. Diyarbakır: Diyarbakır’ı Tanıtma Turizm Derneği Yay.

Güner, Galip ve Nurhan Güner (hzl.) (2003). Esâmî-i Şuarâ-yı Âmid, Ali Emiri Efendi. Ankara: Anıl Matbaa.

İbnülemin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri.  Ankara: Bizim Büro Yay.

Gazel

Cemâlinden cüdâ düşmek benim cânâ celâlimdir

Celâlinle bana cevr eylesen mahzâ cemâlimdir

Cemâlin pertevinden aks alır âyîne-i kalbim

Seni bir lahza şâhım görmemek ammâ cemâlimdir

Cemâlin bezm-i hüsnünde bana bir özge hâlettir

Şehîd-i gamzen olsam bilmiş ol canâ cemâlimdir

Cemâlin şem'ine cem oldular üftâdeler ammâ

Benim pervâneveş per yaktıgım hâlâ cemâlimdir

Cemâlin bu perîşân hâline rahm eyle sultânım

Esîr-i zülfünüm cevr-i gamın zîrâ cemâlimdir

Mihr ü mâh-ı ma'rifet eflâki idrâkimdedir

Revnak-ı gülzârı himmet-i hâki idrâkimdedir

(İbnülemin Mahmud Kemâl (1988). Son Asır Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Dergâh Yay. 200.)