Madde Detay

1809 yılında İstanbul'da doğdu. Mısır kadısı Râşid Bey'in oğludur. Dedesi Halîl Hâmid Paşa-zâde Mehmed Ârif Bey'dir. Halîl Hâmid Paşa-zâde sanıyla tanındı. Medrese öğrenimi gördü. 1823'te tarik-i tedrise dahil oldu. Müderrislik yaptı. 1843 yılında Sofya mevleviyetine atandı. Mısır ve Mekke kadılıklarında bulundu. 1847'de İstanbul payesi aldı. Meclis-i Ma'ârif üyeliğine atandı. 1850'de Anadolu payesi aldı. 1851 yılında vefat etti.

Nazım ve nesirde herkesin beğendiği bir müellif idi. Şirine örnek Fatîn Tezkiresi'ndedir.

Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l-Eş‘âr. İstanbul.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmed Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ'ilî Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Mehmed Süreyya (1311). Sicill-i Osmânî. C.III. İstanbul.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1988). "Mehmed Ataullah Bey". C. VI. İstanbul: Dergah Yay.

Gazel

Her dil olmaz cilvegâh-ı şâhid-i esrâr-ı feyz

Degme bir goncaya düşmez jâle-i âsâr-ı feyz

Âşık olmazsa çeh-i zindân-ı iffetde mukîm

Yûsuf-âsâ olamaz şâyeste-i bâzâr-ı feyz

İtme İskender gibi âb-ı hayâtı cüst-cû

Neş'e-bahş-ı câvidândır sâgar-ı ser-şâr-ı feyz

Sûzen-i tevbîh-i mürşid zahm-dâr eylerse de

Rabt eder çâk-i dili elbet şu'â'-ı târ-ı feyz

Sen hemân sîrâb kıl eşk-i nedâmetle Atâ

Bâğ-ı âlemde verir nahl-ı hulûsun bâr-ı feyz

(Fatîn Dâvud (1271). Hâtimetü'l-Eş‘âr. İstanbul. 302)