Madde Detay
Hakkı Tarık Us
(d. 1889 / ö. 21 Ekim 1956)
Gazeteci, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı İsmail Hakkı olup Hacı Hasan Hulusi Efendi ile Sıdıka Hanım’ın oğlu olarak Manisa Gördes’te doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. 1900’de Gördes’e kaymakam olarak atanan Şair Eşref tarafından şiirleri beğenilince bunları İzmir ve İstanbul gazetelerine göndererek basın hayatına ilk adımını attı. 1906’da Gördes Belediyesi’nde sandık eminliği ve Evkaf Komisyonu kâtipliği görevine getirildi. Ağabeyi Mehmet Asım’ın isteğiyle İstanbul’a giderek Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu ve ağabeyinin yardımıyla Tanin’de çalışmaya başladı. Tercüman-ı Hakikat ve Tasvir-i Efkâr’da da çalışan Hakkı Tarık, 1911’de Hukuk Fakültesi’ni bitirince İttihat ve Terakki tarafından Hakikat gazetesini yönetmesi için Eskişehir’e gönderildi. Bir yıl kaldığı Eskişehir’den Hakikat’i Anadolu’da çıkan en etkili gazetelerden biri haline getirmiş olarak İstanbul’a döndü. Tedavi için İsviçre’ye gitmesi gereken ağabeyi Mehmet Asım’ın Dârülmuallimîn-i Âliye’deki derslerini üstlendi. Kısa süren bu görevinin ardından İstanbul Sultanisi’ne Türkçe öğretmeni olarak atandı ve burada 1923’te milletvekili seçilinceye kadar çalıştı. Bu görevinin yanında İstanbul Mercan Lisesi ve Galatasaray Lisesi’nde de öğretmenlik yaptı.
Hakkı Tarık, 1917’de Ahmet Emin Yalman ve Mehmet Asım Us’un çıkarmaya başladığı Vakit gazetesinde siyasi ve edebi konularda yazılar yazmıştır. Muallimler Cemiyeti, Matbuat Cemiyeti, Türk Basın Birliği ve Türk Dil Kurumu başkanlıklarında bulunmuştur. Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte 1923-1936 arasında dört dönem Giresun milletvekilliği yapmıştır. 1943’te yazı hayatında elli yılını dolduran yazarlar için düzenlediği jübilenin ardından 1944’te Ahmed Midhat Efendi için de bir jübile düzenlemiştir. Kitap, dergi ve gazete gibi çeşitli kaynaklardan oluşan koleksiyonu bugün Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde bulunmaktadır.
Kaynakça
Akbayar, Nuri, O. Koloğlu (1996). Gazeteci Bir Aile Mehmet Asım, Hakkı Tarık, Hasan Rasim Us’lar. Ankara: ÇGD Yayınları.
ERSOY, Tuğba (2011). Vakit Gazetesinde Edebî Ve Kültürel Hareketlilik. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.
Işık, İhsan (2004). “US, Hakkı Tarık”. Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi. C. 3.Ankara: Elvan Yayınları. 1836.
Us, Asım(2012). Gördüklerim Duyduklarım Duygularım. hzl. İ. Dervişoğlu . İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Uysal, Zeynep (1991). Us Kardeşler ve Vakit Gazetesi. İstanbul: İstanbul Basın Kurumu Tesisleri Yayını.
(1998) “US, Hakkı Tarık”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. VIII. İstanbul: Dergah Yay. 462 .
(2001) “US, Hakkı Tarık”. Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. II. İstanbul: YKY Yay. 1027.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: ARAŞ. GÖR. AYŞE AŞIRYayın Tarihi: 23.10.2018Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Yayın Tarihi: 23.10.2018Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Meclis-i Mebusan I | Vakıt Gazete Matbaa / İstanbul | 1940 | Derleme |
| 50 Yıl (Son Asır Türk Muharrirlerinin Jübile Merasimi Hatırası) | - / İstanbul | 1943 | Derleme |
| CHP Kurultay Üyelerine Bu Toplantıda Düşen Büyük Vazifeler | ? / ? | 1947 | Diğer |
| Ahmed Mithat Efendi ile Şair Fıtnat Hanım | Vakıt Matbaası / İstanbul | 1948 | Mektup |
| İzmit Körfezinde Bir Gezinti | ? / İstanbul | 1952 | Diğer |
| İstanbul Fethinin 500. Yıldönümünde Fatih | Vakıt Matbaası / İstanbul | 1953 | Diğer |
| Meclisi Mebusan II | Vakıt Matbaası / İstanbul | 1954 | Derleme |
| Bir Jübilenin İntibâları: Ahmed Midhat’ı Anıyoruz | Vakıt Matbaası / İstanbul | 1955 | Derleme |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | HASAN RIZÂ EFENDİ | d. 1809-10? - ö. 1890 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | SENÂYÎ, Mehmed Senâyî Çelebi | d. ? - ö. 1562-63 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | Zehra Ünüvar | d. 29 Şubat 1944 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | Hamza Hekimzade Niyazi | d. 6 Mart 1889 - ö. 18 Mart 1929 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | Faik Şemsettin Benlioğlu | d. 1889 - ö. 1949 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | HÂKÎ, Emîn Hâkî Bey | d. 1889 - ö. 1920 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | BABA SALİM, Mehmet Salim Öğütçen | d. 15.03.1887 - ö. 29.12.1956 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Samed Vurgun | d. 21 Mart 1906 - ö. 27 Mayıs 1956 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | SALİH, Törnüklü Şeyh Salih | d. 1892 - ö. 1956 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Yahya Kemal Beyatlı | d. 2 Aralık 1884 - ö. 1 Kasım 1958 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Hilal Talay | d. 11 Aralık 1973 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Abdullah Ziya Kozanoğlu | d. 16 Ocak 1906 - ö. 29 Mart 1966 | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Eşref | d. 1847 - ö. 22 Mayıs 1912 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | Falih Rıfkı Atay | d. 25 Ocak 1894 - ö. 20 Mart 1971 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Sadullah Paşa | d. 1838 - ö. 1891 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Tarık Tufan | d. 05 Haziran 1973 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | FAKİR KUL, İsmail Hakkı Eroğlu | d. 1918 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | NURBAKÎ, Hakkı Yanık | d. 1970 - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |