Hakkı Tarık Us

(d. 1889 / ö. 21 Ekim 1956)
Gazeteci, yazar
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı İsmail Hakkı olup Hacı Hasan Hulusi Efendi ile Sıdıka Hanım’ın oğlu olarak Manisa Gördes’te doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı. 1900’de Gördes’e kaymakam olarak atanan Şair Eşref tarafından şiirleri beğenilince bunları İzmir ve İstanbul gazetelerine göndererek basın hayatına ilk adımını attı. 1906’da Gördes Belediyesi’nde sandık eminliği ve Evkaf Komisyonu kâtipliği görevine getirildi. Ağabeyi Mehmet Asım’ın isteğiyle İstanbul’a giderek Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu ve ağabeyinin yardımıyla Tanin’de çalışmaya başladı. Tercüman-ı Hakikat ve Tasvir-i Efkâr’da da çalışan Hakkı Tarık, 1911’de Hukuk Fakültesi’ni bitirince İttihat ve Terakki tarafından Hakikat gazetesini yönetmesi için Eskişehir’e gönderildi. Bir yıl kaldığı Eskişehir’den Hakikat’i Anadolu’da çıkan en etkili gazetelerden biri haline getirmiş olarak İstanbul’a döndü. Tedavi için İsviçre’ye gitmesi gereken ağabeyi Mehmet Asım’ın Dârülmuallimîn-i Âliye’deki derslerini üstlendi. Kısa süren bu görevinin ardından İstanbul Sultanisi’ne Türkçe öğretmeni olarak atandı ve burada 1923’te milletvekili seçilinceye kadar çalıştı. Bu görevinin yanında İstanbul Mercan Lisesi ve Galatasaray Lisesi’nde de öğretmenlik yaptı.

Hakkı Tarık, 1917’de Ahmet Emin Yalman ve Mehmet Asım Us’un çıkarmaya başladığı Vakit gazetesinde siyasi ve edebi konularda yazılar yazmıştır. Muallimler Cemiyeti, Matbuat Cemiyeti, Türk Basın Birliği ve Türk Dil Kurumu başkanlıklarında bulunmuştur. Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte 1923-1936 arasında dört dönem Giresun milletvekilliği yapmıştır. 1943’te yazı hayatında elli yılını dolduran yazarlar için düzenlediği jübilenin ardından 1944’te Ahmed Midhat Efendi için de bir jübile düzenlemiştir. Kitap, dergi ve gazete gibi çeşitli kaynaklardan oluşan koleksiyonu bugün Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde bulunmaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri, O. Koloğlu (1996). Gazeteci Bir Aile Mehmet Asım, Hakkı Tarık, Hasan Rasim Us’lar. Ankara: ÇGD Yayınları.

ERSOY, Tuğba (2011). Vakit Gazetesinde Edebî Ve Kültürel Hareketlilik. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Işık, İhsan (2004). “US, Hakkı Tarık”. Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi. C. 3.Ankara: Elvan Yayınları. 1836.

Us, Asım(2012). Gördüklerim Duyduklarım Duygularım. hzl. İ. Dervişoğlu . İstanbul: Kitabevi Yayınları.
Uysal, Zeynep (1991). Us Kardeşler ve Vakit Gazetesi. İstanbul: İstanbul Basın Kurumu Tesisleri Yayını.

(1998) “US, Hakkı Tarık”. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. VIII. İstanbul: Dergah Yay. 462 .

(2001) “US, Hakkı Tarık”. Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. II. İstanbul: YKY Yay. 1027.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. AYŞE AŞIR
Yayın Tarihi: 23.10.2018
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Meclis-i Mebusan IVakıt Gazete Matbaa / İstanbul1940Derleme
50 Yıl (Son Asır Türk Muharrirlerinin Jübile Merasimi Hatırası)- / İstanbul1943Derleme
CHP Kurultay Üyelerine Bu Toplantıda Düşen Büyük Vazifeler? / ?1947Diğer
Ahmed Mithat Efendi ile Şair Fıtnat HanımVakıt Matbaası / İstanbul1948Mektup
İzmit Körfezinde Bir Gezinti? / İstanbul1952Diğer
İstanbul Fethinin 500. Yıldönümünde FatihVakıt Matbaası / İstanbul1953Diğer
Meclisi Mebusan IIVakıt Matbaası / İstanbul1954Derleme
Bir Jübilenin İntibâları: Ahmed Midhat’ı AnıyoruzVakıt Matbaası / İstanbul1955Derleme

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Atila Erd. 17 Aralık 1956 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Ramis Darad. 1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Eşrefd. 1847 - ö. 22 Mayıs 1912Doğum YeriGörüntüle
4FERYADÎ, İsmail Hakkı Arasd. 1889 - ö. 1963Doğum YılıGörüntüle
5Hamza Hekimzade Niyazid. 6 Mart 1889 - ö. 18 Mart 1929Doğum YılıGörüntüle
6Zeki Mesut Alsand. 15 Mayıs 1889 - ö. 24 Eylül 1984Doğum YılıGörüntüle
7SÜLEYMAN ÖZDENd. 1885 - ö. 13.08.1956Ölüm YılıGörüntüle
8KUDDUSÎ, Kuddusi Ozand. 1900 - ö. 01.01.1956Ölüm YılıGörüntüle
9Samed Vurgund. 21 Mart 1906 - ö. 27 Mayıs 1956Ölüm YılıGörüntüle
10Sabri Cemil Yalkutd. 01 Eylül 1882 - ö. 12 Ağustos 1957MeslekGörüntüle
11Nuray Aksamazd. 24 Mart 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İbrahim Tezölmezd. 14 Nisan 1960 - ö. -MeslekGörüntüle
13Abdülhak Hamit Tarhand. 2 Ocak 1852 - ö. 13 Nisan 1937Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Velet Çelebi İzbudakd. 16 Temmuz 1867 - ö. 4 Mayıs 1953Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Şenay Düdekd. 09 Ağustos 1953 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HAKKI, İshak Hakkı Paşad. 1808 - ö. 1860Madde AdıGörüntüle
17HAKKÎ, Süleymân Beyzâde İsmâil Hakkı Beyd. 1828 - ö. 1883Madde AdıGörüntüle
18HAKKI, İsmâil Hakkı Efendi, Silivrilid. 1819 - ö. 1845Madde AdıGörüntüle