Madde Detay

19. yüzyıl Türk edebiyatı içinde klasik şiir geleneğini devam ettiren Ebû Bekir Vahîd, kaynaklardan aktarılan bilgilere göre 1217/1802 yılında Kilis’te doğdu. Hoca-zâde Abdullah Efendi ile Hâcı Sâdık Efendi’den ders görerek icazetnamesini aldı. Ulu Cami’de müderrislik ve imamlık görevini ölünceye kadar devam ettirdi. Şairin, Dîvânçe’sini derleyen Ahmet Selim adında bir oğlu bulunduğu, bunun yanı sıra Dîvânçe’de Vesîm adlı bir oğluna da şiir yazdığı düşünülürse en az iki çocuğu olduğu sonunca ulaşılabilir. Bunun yanı sıra Ahmed Selîm ve Vesîm’in aynı şahıs olabileceği de göz ardı edilmemelidir. Ebû Bekir Vahîd, 28 Muharremü'l-Harâm 1305/16 Ekim 1887 tarihinde vefat etmiştir.

Vahîd Efendi, iri yapılı, güçlü bir vücuda sahip, çok yönlü, zeki ve hazırcevap birisi olarak anılır. Makam bilgisi ve davudi bir sesi vardır. Arapça ve Farsçayı iyi bilen, bilgisi ve irfanı ile takdir edilen şair herhangi bir dinî veya tasavvufi bir fırkaya mensup olmamış, Kur’an buyruklarına bağlı kalmış, akla, mantığa ve dinî hükümlere uygun olanı söylemiş, bazı zümrelerle mücadele etmiştir.

Ebû Bekir Vahîd Efendi’nin bir divan oluşturacak hacimdeki mecmuası, öldüğü gün çalınmıştır. Bunun üzerine şairin oğlu Ahmed Selîm, onun şiirlerinden derleyebildiklerini bir Dîvânçe suretine getirir. Bu nüsha Millî Kütüphane Yazmaları arasında bulunmaktadır. Dîvânçe’de 6 kaside, 20 tarih, 3 tahmis, 156 gazel, 6 natamam gazel, 3 şarkı, 1 lügaz, 21 rübai, 16 kıta, 15 matla, 45 müfred ve 1 mısra yer alır. Gazellerinde beşerî aşkı ve kavuşma isteğini işleyen şairin, felsefi tarzda yazılmış manzumeleri de vardır. Hezel ve hiciv sahasında da söz sahibi olan şair hicve dair eserlerini sağlığında yırtmıştır.

Başçıllar, Seyfettin (yty). Kilisli Divan Şairleri Antolojisi. Kilis: Kilis Kültür ve Dayanışma Derneği Yay.

Ebû Bekir Vahîd. Dîvânçe. Ankara: Millî Kütüphane Yazmaları 06 Yz Hk 966. [Katalogda Mecmû’a-i Eş’âr olarak kayıtlıdır.]

Kilisli Kadri (1932). Kilis Tarihi. İstanbul: Bürhaneddin Matbaası.

Şenödeyici, Özer (hzl.)(2012). Kilisli Ebû Bekir Vahîd Divançesi. Konya: Kömen Yay.

Gazel

Görsem nezâre etmeğe ol yâre korkarın

Şâyed o yâre bâr ola nezzâre korkarın

Tarh edemem sebîke-i eş'âra nâmını

Eş'âr içinde etmeğe iş'âra korkarın

Sâmândan cüdâlığımı sanma kayd edem

Kûyundan olurun diye âvâre korkarın

Cânâ sana fütâdeliğim hayret el verip

Bilmezlik ile fâş edem ağyâra korkarın

Şemşîr-i hecr-i yâr yine oldu ser-nümâ

Ondan dahi Vahîd yiye yâre korkarın

(Şenödeyici, Özer (hzl.) (2012). Kilisli Ebû Bekir Vahîd Divançesi. Konya: Kömen Yay. 132.)