Madde Detay
Edip Ali Bakı
Edip Ali İbnülmümtaz, Edip A. Gökpınar, E. Ali Gökpınar, Edip Ali, Edip Ali Gökpınar
(d. 1896 / ö. 1958)
Şair, Yazar, Folklor Araştırmacısı, Eğitimci
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Edip Ali, 1896’da Karaman'a bağlı Niğde sancağının Nevşehir kazasında doğdu. Nevşehir’de Abdulkadiroğulları olarak bilinen bir sülaleye mensuptur. İlk ve orta tahsilini Nevşehir’de, lise eğitimini Niğde ve İstanbul’da yaptı. Askerliğini I. Dünya Savaşı’nın son döneminde tercüman olarak Bükreş’te yaptı. Dönüşte Nevriye Hanımla evlendi. Evliliğinden bir oğlu oldu. Aynı yıl Fransızca öğretmeni olarak Niğde’ye atandı. Buradan Konya’ya tayini çıktı. Kısa bir süre Eskişehir’de çalıştı ve 1931’de Afyon Lisesi felsefe öğretmenliğine atandı. Hayatının sonuna kadar burada kaldı. 1958'de Afyon'da ölen Bakı’nın kabri Kocatepe (Asri) Mezarlığı'ndadır.(Şengül-Sarı-Gür 2017:19-20).
Başlarda “Edip Ali İbnülmümtaz" ismini kullanan yazar, Edip Âli Bakı’nın yanında “Edip Â. Gökpınar, E. Âli Gökpınar, E. Â. Gökpınar, Edip Âli, Edip Âli Gökpınar,”ı da kullandı. Şiirlerinde daha çok “Edip”e yer verdi. Basılmış 12 eseri bulunmaktadır. Entelektüel kimliğinin oluşması İstanbul’daki öğrencilik yıllarına uzanır. Araştırıcı ve girişken yapısı bu yıllarda değişik çevrelere girmesine sebep olur. Akpınar. (Niğde), Babalık, Yeni Fikir (Konya) Taşpınar (Afyonkarahisar) gibi gazete ve dergilerde bir kısmını sonradan kitap haline getirdiği birçok yazısı yayımlanır (Şengül-Sarı-Gür 2017:27) . İlk ve tek şiir kitabı, gençlik yıllarına ait şiirlerinden oluşan Beş Kızlar'dır. Şiirleri tesir bakımından kısmen Yahya Kemal’i dil, üslûp ve konu bakımından ise Mehmet Emin, Ziya Gökalp ve Faruk Nafız’’i çağrıştırır. Bu eserini 1927’de basılan Fıkralar izler. Sanat, tarih, edebiyat, folklor üzerine araştırmalar yapan Edip Ali, bunların önemli bir kısmını bir dönem yayın sorumluluğunu üstlendiği Taşpınar'da yayımlar. Yazmalar yönünden çok zengin Gedik Ahmet Paşa Kütüphanesinde'ki araştırmalarıyla unutulmaya yüz tutmuş değerlerin ortaya çıkmasını sağlar. (Şengül-Sarı-Gür 2017:28-29) .
Kaynakça
Şengül, Abdullah- Sarı; Mehmet- Gür, Murat (2017). Bir Cumhuriyet Entelektüeli: Edip Ali Bakı Hayatı-Sanat-Eserleri. Kayseri: Kimlik Yayınları.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. ABDULLAH ŞENGÜLYayın Tarihi: 29.12.2017Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Yayın Tarihi: 29.12.2017Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020
| Eser Adı | Yayın evi | Basım yılı | Eser türü |
|---|---|---|---|
| Beş Kızlar | - / Niğde | 1924 | Şiir |
| Küçük Fıkralar | Vilayet Matbaası / Konya | 1927 | Derleme |
| Afyon’da Bir Şair Ailesi | Uzluk Basımevi / Ankara | 1942 | Araştırma |
| Cıloğlu Deli Bekir (Harabî) | Doğan Basımevi / Ankara | 1945 | Araştırma |
| XVIII – XIX. Yüzyıl Afyon Şairlerinden M. Fevzi | Afyon Halkevi Yayınları / Afyon | 1945 | Araştırma |
| Eski Bir Türk Halk Hekimi: Karacaahmet ve Delileri Tedavi Yurdu | Millî Mecmua Basımevi / İstanbul | 1947 | Araştırma |
| Tarihin Dışında Kalan Değerlerimiz: Afyon’daki Sinan Paşa | Millî Mecmua Basımevi / İstanbul | 1947 | Araştırma |
| XV. Yüzyıl Konya – Karaman Şairlerinden Aynî (Hayatı, Şiirleri ve Karamanoğulları Son Devrine Ait Toplu Bilgiler | CHP Yayınları / Ankara | 1949 | Araştırma |
| Namık Kemal Afyon’da | C.H.P. Halkevleri Yayınları, Milli Kültür Araştırmaları XI / Ankara | 1949 | Araştırma |
| Göçmenlerimiz | ? / Ankara | 1951 | Araştırma |
| Afyonkarahisar’da XVII, XVIII’inci Asırlarda Meçhul Halk Tarihinden | Yeni Matbaa, / Ankara | 1951 | Araştırma |
| Mısırlıoğlu Abdurrahim Karahisari (Onbeşinci Asır Ahlâk ve Tasavvuf Şairi) | Yeni Matbaa / Afyon | 1953 | Araştırma |
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | HÂZIM, Nefesî-zâde Seyyid Mehmed Aziz Efendi | d. 1680-81 - ö. 1717-18 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | Özgen Ergin | d. 26 Mayıs 1947 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | TEKİN, Mehmet Tekin | d. 1952 - ö. ? | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | YILDIRIM, Mevlüt Yıldırım | d. 1896 - ö. 04.04.1954 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | İsmail Safa Semenderoğlu | d. 1896 - ö. 03 Nisan 1948 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | OSMAN BEHÇET | d. 1895/1896 - ö. ? | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | HIFZIZÂDE/KÖYCÜ, Hüseyin Köycü | d. 1895 - ö. 31.01.1958 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | Nezihe Muhittin | d. 1889 - ö. 10 Şubat 1958 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | Hayri Ayman | d. 1888 - ö. 1958 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | Haşim Nezihi Okay | d. 10 Haziran 1904 - ö. 9 Mayıs 1998 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | Hakkı Engin Giderer | d. 1 Ağustos 1959 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 12 | Sevil Kesimal | d. 1961 - ö. ? | Meslek | Görüntüle |
| 13 | Neyzen Tevfik | d. 24 Mart 1879 - ö. 28 Ocak 1953 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | İsmail Hakkı Paşa | d. 1839-40 - ö. 18 Ocak 1913 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | Fatma Fahrünnisa [Tezcan] | d. 31 Temmuz 1876 - ö. 13 Ocak 1969 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | Ali Baytok | d. 1928 - ö. 16 Temmuz 2005 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | SU'ÂLÎ | d. ? - ö. ? | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | BAHÂR, Ali Bahâr Efendi | d. ? - ö. 1813 | Madde Adı | Görüntüle |