HALÎL, Damad Halîl Efendi

(d. 1236/1821 - ö. 1303/1886)
âlim
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Adana’nın Çeçeli Kazasına bağlı Somunlu köyünde 1236/1821 yılında doğmuştur. Babasının adı Sâlih, dedesinin ise Feyyâz'dır. İlk bilgileri köyünde tahsil etmiş, Tarsus’a giderek İstidlâliyye isimli eser müellifi olan Kabakçı Osman Efendi'nin derslerine devam ettikten sonra Bor’a gitmiş, fazıl ve büyük âlim Borlu Hacı Mahmûd Efendi'nin tedris halkasına katılmış; on yıl kadar ilim tahsilinden sonra 1849 tarihinde Kayseri'ye gelmiştir. Kayseri’de Sungurlu Hacı Abdullah Efendi'nin derslerine devam edip 1856’da icazet almıştır. Halîl Efendi’ye, Hacı Abdullah Efendi’nin ileri gelen icazetlilerinden olması, faziletli ve olgun oluşu, üstadı tarafından takdir edilmesi sebebiyle hocası, Kayseri'ye yerleşmesini tavsiye etmiş ve kızını da öğrencisiyle evlendirmiştir. Bundan sonra, Halîl Efendi, “Dâmâd Halîl Efendi” unvanıyla meşhur olmuş; otuz seneye yakın Serçeoğlu Camisi'nde imamlık yapmış, aynı zamanda çeşitli dinî ilimlerin de yayılması için gayret sarfetmiştir. 1874’te Kayseri müftüsü olmuş, 1880 senesi Mayıs ayının başına kadar bu görevde bulunmuş, hemen ardından İstanbul’a giderek kadılık görevi yapmaya başlamıştır. Bir müddet sonra Kayseri'ye dönmüş ve 1303/1886’da vefat ederek, bir zamanlar Kurşunlu Camisi çevresinde bulunan kabristana defnedilmiştir.

Büyük Hüseyin Efendi Medresesi'nin müderrislik ve Câmi-i Kebîr'in imamlık vazifesi beratla kendisine verilmiş, bu görevleri de kusursuz bir şekilde yerine getirmiş, bu arada, Sahabiye Medresesi müderrisliğine de vekalet etmiştir. Kaynakların bildirdiğine göre yüz altmış üç talebeye icazet vermiştir. Oğlu Süleyman Efendi de babasının vefatından sonra çok yaşamayıp vefat etmiştir.

Kaynaklar, akli ve nakli ilimlerde münakaşa ve münazaraya muktedir, rahat konuşabilen, tefsir usulü ve meani ilminde kudretli, eşsiz bir âlim olduğunu bildirmektedir. İstiarelere dair bazı yazıları varsa da, tertipli ve cilt hâline gelmiş telif eserlerine rastlanmamıştır.

Kaynakça

Diriöz, Meserret ve Haydar Ali Diriöz (hzl.) (1991). Ahmed Nazîf, Kayseri Meşhurları (Kayseriyye Meşâhiri). Kayseri: Kayseri Valiliği İl Kültür Müdürlüğü Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Yayın Tarihi: 13.11.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Mümtaz Oktay Akıncıd. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2DERTLİ MAHMUT/MAHMUT, Mahmut Anıland. 1933 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3DERTLİ POLAT, Mustafa Bolatd. 1962 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ZÎVER, Kafkasyalı, Trabzonlud. 1821 - ö. 1880Doğum YılıGörüntüle
5ÂKİFd. 1821 - ö. 1879Doğum YılıGörüntüle
6ZEKÎ, Refîk Efendi-zâde Mehmed Zekî Deded. 1821 - ö. 1882-83Doğum YılıGörüntüle
7HAYRET, Bahâeddîn Hayret Efendid. ? - ö. 1886Ölüm YılıGörüntüle
8ŞEVKET, Hıyamlıoğlu Ahmed Şevket Efendid. 1814-20? - ö. 1886Ölüm YılıGörüntüle
9ZİHNÎ, İsmail Zihnî Efendid. 1834 - ö. 1886-87Ölüm YılıGörüntüle
10AVNÎ, Hâbil-zâde Ömer Avnî Efendid. ? - ö. 1678-81MeslekGörüntüle
11ÜNSÎ, Abdüllatifd. ? - ö. 8 aralık 1664MeslekGörüntüle
12NİKSÂRÎ, Niksârî-zâde Kadı Mahmud Efendid. 1538-39 - ö. 26 Eylül 1616MeslekGörüntüle
13ZİYÂ, Yûsuf Ziyâeddîn Efendid. ? - ö. 1853-1861 yılları arasıAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FÂ’İZ, Mehmed Sa'îd Efendid. ? - ö. 19. yy.Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HİLMÎ, Elmastıraş-zâde Mustafa Hilmîd. 1840 - ö. 1881Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16TERÂŞÎ, Cerrah-zâde Mehmed Terâşî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17AVNÎ, Demirci-zâde Mehmed Avnî Efendid. 1810 - ö. 1849Madde AdıGörüntüle
18FETHÎ, Bolbolcu-zâde/Bübülcü-zâde Şeyh Abdülkerîm Efendid. ? - ö. 1694-96Madde AdıGörüntüle