Madde Detay

Adı Hüseyin Sâ’ib’dir. 1246/1830 yılında Trabzon’un Pazarkapı Mahallesi’nde doğdu. Trabzonlu Bayraktar oğlu Yasakçı Mikdad Yazıcı Efendi’nin oğludur. Mahalle mektebinde bir süre okuduktan sonra medreseye devam etti. 17 yaşında iken Trabzon Tahrîrât Kalemine mülazemete başladı ve Yomra nahiyesinin Tahrîrât Kitabetinin A’şâr ve Ağnâm Muâmelâtında çalıştı. 1270/1853 yılında Erzurum Rüsûmât Merkez kâtibliğinden terfi ederek sırasıyla Batum Muhasebesi, sandık eminliği ve 93 Osmanlı-Rus Harbi’nde Livane ve Hopa kazaları mal müdürlüklerinde bulundu. Bir müddet açıkta kaldıktan sonra 1307/1889’da Lazistan Sancağı Tahrîrât müdür muavinliği’ne tayin edildi. 1315/1897 yılında bu görevinden istifa ederek emekliliğini istedi. Bundan sonra Tirebolu Emanet A’şâr Kitabeti, Viçe ve Arhavi Ruhsatiye memuriyeti gibi vazifelerde bulundu. Sâ’ib Efendi, bulunduğu yerlerin eşraf, ulemâ, edip ve şairleriyle sohbet meclisleri teşkil ederdi. Erzurum’da memur iken Nakş-i Hâlidî şeyhlerinden Karabağlı Hamza Nigârî Efendi’ye intisap etti. Şairin hayatı sıkıntılarla geçti. Batum’daki görevi esnasında mülklerini kaybetti, bir süre sonra da büyük oğlu Nedîm Efendi Çoruh Nehri’nde boğuldu (Yüksel 1993: 1/244). Sâ'ib, son hizmetinde hastalanarak Trabzon’a döndü. Altı ay sonra 11 Kânûn-ı Sânî 1318/24 Ocak 1902 tarihinde vefat etti. Ölümü, Trabzon Valisi Kadir Bey’in vefatı gününe tesadüf ettiğinden cenaze namazı, Trabzon’da emsali görülmemiş bir izdiham ile Kavak Meydanı’nda kılındı ve aynı meydanda meşayıhdan Osman Baba’nın medfun olduğu Pir Mehmed Türbesi bitişiğindeki mezarlığa defnedildi (Yüksel 1993: 243).

Hüseyin Sâ’ib’in bugün elimizde az sayıda şiiri bulunmaktadır. Bunlar gazel ve koşmalardan ibarettir. Ayrıca Trabzon Şehir Mezarlığı’nda 1296/1878 yılında özel Firketci-zâde Hacı Ahmed’in mezar kitabesinde onun yazmış olduğu tarih manzumesi vardır.

Hüseyin Sâ’ib, daha küçük yaşlarda iken şiir yazmaya başlamış bir şairdir. Kendisine “Hocam” dediği şair Mehmed Zîver (ö. 1297/1880)’in teşviklerini görmüştür. Mahlası, hemşerileri olan Mehmed Zîver ve Âkif (1316/1898) tarafından diğer şairlerin de huzurunda zamanın adetlerine göre düzenlenen bir ziyafette verildi. Manzumelerinde sade bir dil tercih eden Hüseyin Sâ’ib, yeterince lügat bilgisi olmadığından şahsiyetini ortaya koyacak şiirler yazamamıştır. Şiirlerinde aruz bozukluklarına rastlanır. Bununla beraber hissederek yazdığı manzumelerde başarılıdır.

Yüksel, Murat (1993). Geçmişten Günümüze Trabzon Şairleri. C. 1. Trabzon: Yunus Dergisi Yay.

Gazel

Bir [sefer] geşt ü güzâr eyleyeyim sahrâyı

Bulur elbette araşdırsa gönül Leylâ’yı

Farazâ bir elimi boynuna atsam yârin

Mahv ederdim akaben gâ’ile-i dünyâyı

Hayf eger olmaz ise böyle müsâ’id gerdûn

Çekerim çille-i uzmâ yerine sahbâyı

Çala çala uyanur belki felekde bu eser

Açılır bâb-ı meserret çalabilsem nâyı

Sâ’ibâ rûy-ı rızâ gözle tahammül eyle

Arayan aşkı tecellîde bulur Mevlâ’yı

(Yüksel, Murat (1993). Geçmişten Günümüze Trabzon Şairleri. C. 1. Trabzon: Yunus Dergisi Yay. 244.)